لایت کوین چیست؟ راهنمای کامل ارز LTC
لایت کوین چیست؟ لایت کوین (Litecoin یا LTC) یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز با اثبات کار است که در اکتبر ۲۰۱۱ از روی کد بیتکوین ساخته شد تا پرداخت‌ها سریعتر تأیید شوند. بلاکهای آن حدود هر ۲.۵ دقیقه ساخته میشوند و سقف عرضهاش ۸۴ میلیون واحد است. در این راهنما می‌بینی ارز لایت کوین چطور کار میکند، چه فرقی با بیتکوین دارد و کیف پول لایت کوین را چطور امن نگه داری.
لایت کوین چیست و از کجا آمد؟
لایت کوین یک رمزارز مستقل با بلاکچین خودش است که در اکتبر ۲۰۱۱ به‌صورت انشعابی (فورک) از کد بیتکوین راه افتاد. یعنی از همان ایده‌ی دفتر حساب عمومی و اثبات کار استفاده میکند، ولی چند پارامتر مهم را عوض کرده است.
هدف اولیه‌ی لایت کوین این بود که برای پرداخت‌های روزمره سبک‌تر و سریعتر باشد؛ به همین دلیل خیلی‌ها آن را «نقره در کنار طلای بیتکوین» می‌نامند. هیچ بانک یا شرکتی لایت کوین را صادر نمی‌کند و قوانینش در نرم‌افزار متن‌باز نوشته شده است.
ارز لایت کوین با نماد LTC شناخته میشود و هر واحد آن تا هشت رقم اعشار تقسیم میشود. کوچک‌ترین واحدش را لایتوشی (litoshi) می‌گویند، پس برای داشتن لایت کوین لازم نیست یک واحد کامل بخری.
لایت کوین چطور کار میکند؟ Scrypt و بلاکهای ۲.۵ دقیقه‌ای
لایت کوین مثل بیتکوین از اثبات کار (Proof of Work) استفاده میکند، اما الگوریتم استخراجش Scrypt است، نه SHA-۲۵۶. به همین خاطر ماینرهای بیتکوین نمی‌توانند مستقیم لایت کوین استخراج کنند و این دو شبکه سخت‌افزار جدایی دارند.
شبکهی لایت کوین به‌طور میانگین هر ۲.۵ دقیقه یک بلاک می‌سازد، یعنی چهار برابر سریعتر از بیتکوین. نتیجه این است که اولین تأیید تراکنش معمولاً زودتر می‌رسد و صرافی‌ها هم تعداد تأیید لازم را زودتر کامل می‌بینند.
لایت کوین با دوج‌کوین به‌صورت ادغامی (merged mining) استخراج میشود؛ یعنی ماینرها می‌توانند با یک کار محاسباتی هم‌زمان برای هر دو شبکه بلاک بسازند. این کار به امنیت هر دو شبکه کمک میکند.
کارمزد تراکنش لایت کوین با خود LTC پرداخت میشود و بیشتر به حجم تراکنش و شلوغی شبکه بستگی دارد تا به مبلغی که می‌فرستی. این کارمزد معمولاً پایین است، ولی ثابت نیست.
سقف ۸۴ میلیون لایت کوین و هاوینگ
حداکثر عرضهی لایت کوین ۸۴ میلیون واحد است، یعنی چهار برابر سقف ۲۱ میلیونی بیتکوین. این عدد در قوانین پروتکل تعریف شده و بدون توافق گسترده‌ی شبکه عوض نمی‌شود.
لایت کوین هم هاوینگ دارد: پاداش ماینرها هر ۸۴۰,۰۰۰ بلاک نصف میشود که با بلاکهای ۲.۵ دقیقه‌ای تقریباً هر چهار سال است. آخرین هاوینگ لایت کوین در اوت ۲۰۲۳ رخ داد.
هاوینگ سرعت ساخته‌شدن LTC تازه را کم میکند. اثر آن بر قیمت قطعی نیست و هیچ‌کس نمی‌تواند آن را با اطمینان پیش‌بینی کند.
فرق لایت کوین و بیت کوین چیست؟
فرق اصلی لایت کوین و بیتکوین در سرعت بلاک، الگوریتم استخراج و تعداد کل سکه‌هاست؛ پایهی فنی هر دو تقریباً یکی است. جدول زیر مهم‌ترین تفاوت‌ها را کنار هم می‌گذارد.
بیتکوین شناخته‌شده‌تر است و بیشتر به‌عنوان ذخیره‌ی ارزش درباره‌اش بحث میشود، اما لایت کوین بیشتر با تأیید سریعتر و کارمزد معمولاً کمتر شناخته میشود. هیچ‌کدام بهتر مطلق نیست؛ کاربردشان کمی فرق دارد.
| ویژگی | لایت کوین (LTC) | بیت کوین (BTC) |
|---|---|---|
| شروع به کار | اکتبر ۲۰۱۱ | ۲۰۰۹ |
| الگوریتم اثبات کار | Scrypt | SHA-۲۵۶ |
| میانگین زمان بلاک | حدود ۲.۵ دقیقه | حدود ۱۰ دقیقه |
| حداکثر عرضه | ۸۴ میلیون | ۲۱ میلیون |
| فاصله‌ی هاوینگ | ۸۴۰,۰۰۰ بلاک (حدود ۴ سال) | ۲۱۰,۰۰۰ بلاک (حدود ۴ سال) |
| آخرین هاوینگ | اوت ۲۰۲۳ | آوریل ۲۰۲۴ |
| شروع آدرس SegWit بومی | ltc1 | bc1 |
| کوچک‌ترین واحد | لایتوشی | ساتوشی |
SegWit و MWEB؛ ارتقاهای مهم شبکهی لایت کوین
لایت کوین در سال ۲۰۱۷ ارتقای SegWit را فعال کرد. SegWit داده‌ی امضا را جدا نگه می‌دارد، فضای بیشتری در هر بلاک باز میکند و پایهی آدرس‌های SegWit بومی است که با ltc1 شروع میشوند.
در سال ۲۰۲۲ افزونه‌ی MWEB (MimbleWimble Extension Blocks) روی لایت کوین فعال شد. MWEB یک لایه‌ی حریم خصوصی اختیاری است که مبلغ تراکنش‌های داخل آن را پنهان میکند؛ استفاده از آن اجباری نیست و تراکنش‌های معمولی مثل قبل عمومی‌اند.
بعضی صرافی‌ها و سرویس‌ها از MWEB پشتیبانی نمی‌کنند، پس پیش از استفاده از آن ببین مقصد چه نوع تراکنشی را می‌پذیرد.
کیف پول لایت کوین چیست و آدرس ltc1 یعنی چه؟
کیف پول لایت کوین کلید خصوصی تو را نگه می‌دارد؛ خود LTC روی بلاکچین است و هر کس کلید یا عبارت بازیابی را داشته باشد، به آن دسترسی دارد. پس مهم‌ترین تصمیم این است که کلید دست خودت باشد یا دست یک واسطه.
آدرس‌های SegWit بومی لایت کوین با ltc1 شروع میشوند. آدرس‌های قدیمی‌تر لایت کوین با L یا M شروع میشوند و هنوز معتبرند، ولی ltc1 کارمزد کمتری برای هر تراکنش لازم دارد.
در ولتیفای لایت کوین به‌صورت بومی پشتیبانی میشود و آدرست یک آدرس SegWit بومی با ltc1 است. این آدرس از همان عبارت بازیابی ۲۴ کلمهای کیف پولت روی مسیر استاندارد m/۸۴'/۲'/۰'/۰/۰ ساخته میشود، پس میتوانی آن را در کیف پول‌های استاندارد دیگر هم بازیابی کنی.
کلیدها فقط روی گوشی می‌مانند، تراکنش روی گوشی امضا میشود و کارمزد شبکه پیش از تأیید نشان داده میشود. لایت کوین ممو یا تگ ندارد، پس فقط آدرس و مبلغ را وارد می‌کنی.
خرید لایت کوین؛ چطور LTC را به کیف پول خودت بیاوری؟
برای خرید لایت کوین معمولاً آن را از یک صرافی می‌خری و بعد به آدرس کیف پول خودت برداشت می‌کنی، یا از کسی که LTC دارد مستقیم دریافت می‌کنی. این مراحل را رعایت کن:
قیمت لحظه‌ای لایت کوین به تومان
- در کیف پولت لایت کوین را باز کن و آدرس دریافت ltc1 را بردار.
- در صفحه‌ی برداشت صرافی، ارز LTC و شبکهی Litecoin را انتخاب کن، نه شبکهی دیگری.
- آدرس را کامل بچسبان و ابتدا و انتهایش را با آدرس کیف پولت مقایسه کن.
- برای مبلغ بزرگ یا مقصد تازه، اول یک مبلغ کم بفرست و بعد از رسیدنش بقیه را منتقل کن.
- پیش از خرید، قیمت لحظه‌ای لایت کوین را ببین تا تصور درستی از ارزش آن داشته باشی.
ریسک‌های لایت کوین و اشتباه‌هایی که باید از آن‌ها دوری کنی
قیمت لایت کوین مثل هر رمزارز دیگری می‌تواند در مدت کوتاه تغییر زیادی کند و همراه با کل بازار بالا و پایین برود. رقابت با رمزارزها و شبکه‌های پرداخت دیگر هم زیاد است و هیچ تضمینی برای آینده‌ی هیچ ارزی وجود ندارد.
مهم‌ترین اشتباه فنی، قاطی کردن آدرس‌هاست. آدرس لایت کوین (ltc1) و بیتکوین (bc1) شبیه هم‌اند؛ اگر LTC را به آدرس بیتکوین یا BTC را به آدرس لایت کوین بفرستی، تراکنش یا انجام نمی‌شود یا پول از دست میرود.
لایت کوین هم یک شبکهی اثبات کار است؛ کارمزدش معمولاً کم است ولی صفر نیست و در زمان شلوغی بالاتر میرود. این موارد را هم رعایت کن:
ارز را به شبکهی اشتباه فرستادم؛ چه کنم؟
- عبارت بازیابی را عکس نگیر و در پیام‌رسان یا فضای ابری نگه ندار.
- وعده‌ی سود تضمینی یا دو برابر کردن LTC را نشانه‌ی کلاهبرداری بدان.
- فقط پولی را وارد رمزارز کن که تحمل نوسانش را داری.
