بیتکوین چیست؟
بیتکوین (BTC) اولین و شناخته‌شده‌ترین ارز دیجیتال است؛ پولی دیجیتال که بدون بانک و واسطه روی یک شبکه‌ی غیرمتمرکز جابه‌جا میشود. تعداد کل آن حداکثر ۲۱ میلیون است. در این راهنما اصول کار بیتکوین را ساده می‌خوانی.
بیتکوین چیست؟
بیتکوین یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز است که در سال ۲۰۰۹ با شبکه‌ای به نام بلاکچین بیتکوین آغاز شد. نویسنده‌ی اصلی آن با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو شناخته میشود.
همه‌ی تراکنش‌ها در یک دفتر عمومی به نام بلاکچین ثبت می‌شوند و هزاران کامپیوتر در دنیا یک نسخه از آن را نگه می‌دارند. هیچ شرکت یا دولتی کنترل کامل آن را ندارد.
سقف ۲۱ میلیون سکه
قانون شبکه می‌گوید بیش از ۲۱ میلیون بیتکوین ساخته نخواهد شد. به همین دلیل بعضی‌ها بیتکوین را با طلای دیجیتال مقایسه می‌کنند، چون عرضه‌اش محدود و از پیش مشخص است.
هر بیتکوین تا هشت رقم اعشار تقسیم میشود و کوچک‌ترین واحد آن ساتوشی نام دارد، پس لازم نیست یک سکه‌ی کامل بخری.
ماینینگ و اثبات کار
بیتکوین از سازوکار اثبات کار (Proof of Work) استفاده میکند. ماینرها با محاسبات سنگین رقابت می‌کنند تا بلاک بعدی تراکنش‌ها را به زنجیره اضافه کنند و در ازایش پاداش بگیرند.
این رقابت هزینه‌ی انرژی دارد و همین هزینه، دستکاری تاریخچه‌ی تراکنش‌ها را بسیار سخت میکند. مصرف انرژی بیتکوین موضوع بحث‌های جدی است و نظرها درباره‌ی آن متفاوت است.
بیتکوین بلوک‌ها را به‌طور میانگین حدود هر ده دقیقه یک بار تولید میکند. به همین خاطر تأیید تراکنش‌ها بسته به شلوغی و کارمزد ممکن است چند دقیقه یا بیشتر طول بکشد، و برای مبلغ‌های بزرگ معمولاً چند تأیید بلوک صبر می‌کنند.
هاوینگ چیست؟
هاوینگ رویدادی است که پاداش ماینرها را تقریباً نصف میکند و با هر ۲۱۰,۰۰۰ بلاک، یعنی تقریباً هر چهار سال، رخ می‌دهد. آخرین هاوینگ در آوریل ۲۰۲۴ در بلاک ۸۴۰,۰۰۰ بود.
هاوینگ سرعت ساخته‌شدن بیتکوین جدید را کم میکند و عرضه را به سقف ۲۱ میلیون نزدیک‌تر میکند. اثر آن بر قیمت قطعی نیست و پیش‌بینی نمی‌شود.
کیف پول بیتکوین و آدرس
بیتکوین در واقع داخل کیف پول نیست؛ کیف پول کلید خصوصی تو را نگه می‌دارد و با آن میتوانی دارایی‌ات روی بلاکچین را خرج کنی. هر کس کلید یا عبارت بازیابی را داشته باشد، به دارایی دسترسی دارد.
در ولتیفای میتوانی بیتکوین را در کیف پول غیرامانی نگه داری و بفرستی. کلیدها فقط روی گوشی می‌مانند، تراکنش روی گوشی امضا میشود و کارمزد شبکه پیش از تأیید نمایش داده میشود.
اشتباه‌های رایج تازه‌کارها
بیشتر ضررهای کاربران تازه‌کار از خود بیتکوین نیست، از اشتباه‌های ساده است. این موارد را رعایت کن:
- عبارت بازیابی را عکس نگیر و در پیام‌رسان یا ابر ذخیره نکن
- آدرس بیتکوین را قبل از ارسال کامل بررسی کن؛ تراکنش برگشت‌پذیر نیست
- وعده‌ی سود تضمینی یا دو برابر شدن پول را نشانه‌ی کلاهبرداری بدان
- برای مبلغ‌های بزرگ ابتدا یک تراکنش آزمایشی کوچک بفرست
نوسان و بحث ذخیره‌ی ارزش
قیمت بیتکوین گاهی در مدت کوتاه تغییر زیادی میکند. به همین دلیل بعضی آن را دارایی پرنوسان می‌بینند و بعضی دیگر آن را ذخیره‌ی ارزش بلندمدت می‌دانند.
هر دو دیدگاه طرفدار دارد و این متن موضع نمی‌گیرد. اگر تصمیم به خرید می‌گیری، فقط پولی را استفاده کن که تحمل نوسان آن را داری، و پیش از هر انتقال آدرس را با دقت بررسی کن.
