کیف پول هک شد؛ چه کار کنیم؟ قدم‌به‌قدم
کیف پول هک شد؟ چه کار کنیم: سریع عمل کن و فرض را بر این بگذار که عبارت بازیابی یا کلید خصوصی‌ات دست کس دیگری افتاده است. باقی‌مانده‌ی دارایی را به یک کیف پول کاملاً تازه ببر، راه‌های دیگر دسترسی مهاجم را ببند و پیش از گزارش، مدرک جمع کن. در این راهنما هر قدم، دلیل‌های رایج هک و این‌که واقعاً چه چیزی برمیگردد را می‌بینی.
ولتم هک شد؛ اول چه کار کنم؟
اولین کار بعد از هک شدن کیف پول این است که دیگر از کیف پول قبلی استفاده نکنی و هر چه مانده را به کیف پول تازه‌ای ببری که مهاجم به آن دسترسی ندارد. این قدم‌ها را به ترتیب برو و منتظر نمان کسی هک را تأیید کند:
نگه‌داری امن عبارت بازیابی تازه
- دیگر هیچ پولی به آدرس هک‌شده نفرست و به کسانی که برایت واریز می‌کنند بگو از آن آدرس استفاده نکنند.
- روی یک گوشی تمیز یک کیف پول تازه با عبارت بازیابی تازه بساز. وارد کردن همان عبارت قبلی در اپ دیگر فایده‌ای ندارد، چون همان آدرس‌های لو رفته را باز میکند.
- هر چه در کیف پول قبلی مانده، از بیشترین مبلغ شروع کن و به آدرس تازه منتقل کن.
- اگر توکن‌ها در شبکه‌های EVM از راه مجوزی که امضا کرده‌ای خالی شده، آن مجوز را لغو کن.
- رمز و تأیید دومرحله‌ای ایمیل و حساب‌های صرافی را عوض کن.
- گوشی را اسکن کن، اپ‌ها و افزونه‌های مرورگری را که نمی‌شناسی پاک کن و تا تمیز نشده از آن برای رمزارز استفاده نکن.
انتقال باقی‌مانده و مشکل کارمزد شبکه
برای بیرون بردن توکن از کیف پول هک‌شده، باید رمزارز کارمزد همان شبکه در همان آدرس باشد. مهاجم‌ها اغلب اول همین را می‌برند؛ مثلاً در ترون TRX باقی نمی‌گذارند تا تتر باقی‌مانده تکان نخورد.
در شارژ کردن رمزارز کارمزد احتیاط کن. بعضی مهاجم‌ها اسکریپت خودکار دارند که هر رمزارزی را همان لحظه‌ی رسیدن به آدرس لو رفته برمی‌دارد، پس ممکن است شارژت در چند ثانیه غیب شود. اگر امتحان می‌کنی، فقط حداقل لازم را بفرست و بلافاصله توکن‌ها را منتقل کن.
هر چه توانستی منتقل کنی، فقط به کیف پول تازه برود، نه به آدرس دیگری از همان عبارت قبلی.
با مجوز توکن خالی شده؟ لغوش کن
مجوز توکن (Approval) اجازه‌ای است که امضا می‌کنی تا یک قرارداد هوشمند بتواند توکن مشخصی را از آدرست در شبکه‌های EVM مثل اتریوم یا BNB Smart Chain خرج کند. سایت‌های مخرب این مجوز را شبیه ورود، دریافت ایردراپ یا یک تأیید معمولی نشان می‌دهند و بعد از امضا، قرارداد میتواند بعدها بدون پرسیدن دوباره آن توکن را خالی کند.
لغو مجوز یعنی یک تراکنش تازه که آن اجازه را صفر میکند. بسیاری از بلاک اکسپلوررهای شبکه‌های EVM مجوزهای داده‌شده از یک آدرس را نشان می‌دهند و لغو هم کارمزد معمولی شبکه را دارد.
لغو مجوز فقط وقتی کافی است که عبارت بازیابی‌ات لو نرفته باشد. اگر کلمه‌ها را جایی تایپ کرده‌ای، باید دارایی را به کیف پول تازه ببری.
کیف پول ارز دیجیتال چطور هک میشود؟
بیشتر هک‌های کیف پول شکستن کد نیست؛ از عبارت بازیابی لو رفته یا امضایی می‌آید که صاحب کیف پول را فریب داده‌اند تا بدهد. دانستن دلیل نشان میدهد عبارت تازه کافی است یا خود گوشی هم باید تمیز شود:
| دلیل | نشانه‌ی معمول | پیشگیری |
|---|---|---|
| عبارت بازیابی لو رفته | همه‌چیز یک‌جا و اغلب از چند شبکه خارج میشود | عبارت فقط روی کاغذ؛ بدون عکس، اسکرین‌شات، یادداشت ابری یا تایپ در سایت |
| فیشینگ یا اپ جعلی کیف پول | کمی بعد از وارد کردن عبارت در یک سایت یا اپ تازه، دارایی غیب شده | کیف پول را فقط از سایت رسمی نصب کن و عبارت را در هیچ سایتی وارد نکن |
| مجوز مخرب یا ایردراپ جعلی | فقط یک توکن در یک شبکه‌ی EVM خالی شده | به سایت ناشناس وصل نشو و پیش از امضا ببین به چه اجازه می‌دهی |
| مسموم‌سازی آدرس | خودت به آدرسی شبیه‌سازی‌شده از تاریخچه پول فرستاده‌ای | آدرس را از منبع اصلی بردار، نه از تاریخچه، و کل آدرس را مقایسه کن |
| بدافزار کلیپ‌بورد | آدرسی که پیست شده با آدرس کپی‌شده فرق دارد | گوشی تمیز، فقط اپ‌های مطمئن و چک کردن آدرس بعد از پیست |
| پشتیبانی جعلی در پیام‌رسان‌ها | «پشتیبان» ۲۴ کلمه یا همگام‌سازی کیف پول را خواسته | پشتیبانی واقعی عبارت بازیابی نمیخواهد و خودش سراغت نمی‌آید |
آیا برگرداندن ارز دیجیتال دزدیدهشده ممکن است؟
معمولاً نه؛ انتقال تأییدشده روی بلاکچین را هیچ‌کس نمیتواند برگرداند، نه فرستنده، نه کیف پول و نه سازنده‌ی اپ. فقط کسی که کلید آدرس مقصد را دارد میتواند پول را پس بفرستد.
دو استثنای محدود وجود دارد. گاهی پول دزدیدهشده به یک صرافی می‌رسد و اگر زود گزارش شود، صرافی ممکن است حساب گیرنده را مسدود کند. در استیبل‌کوین‌هایی مثل تتر هم ناشر میتواند آدرسی را در قرارداد توکن فریز کند و این کار اغلب درباره‌ی پول هک و کلاهبرداری انجام میشود.
هیچ‌کدام تضمینی یا سریع نیست، ولی هر دو به سرعت تو بستگی دارند؛ پس در چند ساعت گزارش بده، نه چند هفته بعد.
پیگیری ارز دزدیدهشده: مدرک جمع کن
مدرک، یک شکایت مبهم را به چیزی تبدیل میکند که صرافی، ناشر یا پلیس بتواند رویش کاری بکند. پیش از گزارش این‌ها را جمع کن:
- هش تراکنش (TxID) هر انتقالی که خودت انجام نداده‌ای
- آدرس‌های خودت و آدرس‌های گیرنده‌ی مهاجم، با شبکه‌ی هر کدام
- اسکرین‌شات گفت‌وگوها، سایت‌ها، اپ‌ها و پیام‌های مرتبط، با تاریخ
- یک خط زمانی کوتاه: آخرین بار کی از کیف پول استفاده کردی و کی متوجه دزدی شدی
تترهام دزدیده شد؛ کجا گزارش بدهم؟
دزدی را به پلیس فتا یا پلیس سایبری محل زندگی‌ات گزارش بده و اگر پول به یک صرافی رسیده، با هش تراکنشها از پشتیبانی رسمی همان صرافی پیگیری کن. برای تتر دزدیدهشده فقط از راه سایت رسمی ناشر تماس بگیر.
بعد از آن خیلی مراقب باش. کسانی که درباره‌ی هک شدنشان جایی می‌نویسند، زود پیام «خدمات بازیابی ارز دیجیتال» یا «هکر» می‌گیرند که قول ردیابی و برگرداندن پول را در ازای پیشپرداخت می‌دهند. این پیشنهادها تقریباً همیشه کلاهبرداری دوم‌اند: پیشپرداخت را می‌گیرند، گاهی عبارت تازه‌ات را هم، و چیزی برنمی‌گردانند.
چطور دوباره هک نشویم؟
کیف پول تازه فقط به اندازه‌ی عادت‌های تو امن است. این چک‌لیست را دنبال کن:
تنظیمات امنیتی ولتیفای قدم‌به‌قدم
- ۲۴ کلمه‌ی تازه را روی کاغذ بنویس؛ هیچوقت عکس، اسکرین‌شات یا ذخیره‌ی آنلاین نه.
- عبارت را فقط در اپ کیف پول خودت و فقط برای بازیابی وارد کن.
- اپ کیف پول را فقط از سایت رسمی نصب کن.
- توکن‌های ناشناس را نادیده بگیر و کیف پولت را به سایتی که نشان می‌دهند وصل نکن.
- آدرس را از منبع اصلی کپی کن و پیش از ارسال کل آدرس را چک کن.
- مبلغ زیاد را روی گوشی روت‌شده یا پر از اپ ناشناس نگه ندار.
ولتیفای بعد از هک چه کاری میکند و چه کاری نمی‌کند؟
ولتیفای کیف پول غیرامانی است؛ کلیدهایت روی گوشی خودت ساخته و نگه‌داری می‌شوند و سرور ما هیچوقت نمیتواند دارایی‌ات را جابه‌جا کند. یعنی پشتیبانی ولتیفای هم نمیتواند انتقالی را برگرداند، آدرسی را فریز کند یا ارز دزدیدهشده را «بازیابی» کند و هیچوقت عبارت بازیابی‌ات را نمیخواهد.
کاری که اپ میکند کم کردن ریسک است: صفحه‌های عبارت بازیابی جلوی اسکرین‌شات را می‌گیرند، عبارت هیچوقت به کلیپ‌بورد نمی‌رود و آدرس کپی‌شده بعد از ۶۰ ثانیه پاک میشود. رمز هیچ‌جا ذخیره نمی‌شود و هر رمز اشتباه، انتظار تا تلاش بعدی را طولانی‌تر میکند. پیش از تأیید ارسال هم صفحه‌ی بازبینی درباره‌ی آدرس‌های شبیه به آدرس‌های قبلی و شناسه‌ای که آدرسش عوض شده هشدار میدهد.
