کیف پول ارز دیجیتال هک شد: چه کنیم، قدم به قدم
اگر کیف پول ارز دیجیتال شما هک شده، سریع عمل کنید و فرض کنید عبارت بازیابی یا کلید خصوصی‌تان در دست کس دیگری است. هر چه مانده به یک کیف پول کاملاً تازه بفرستید، راه‌های دیگر دسترسی مهاجم را ببندید و پیش از گزارش، مدرک جمع کنید. این رهنما هر قدم، دلیل‌های رایج و این‌که واقعاً چه چیزی قابل بازگشت است را توضیح می‌دهد.
کیف پول ارز دیجیتال من هک شد: اول چه کنم؟
اولین کار بعد از هک کیف پول این است که کیف پول قدیمی را کنار بگذارید و باقی‌ماندهٔ دارایی را به کیف پول تازه‌ای ببرید که مهاجم به آن دسترسی ندارد. این قدم‌ها را به ترتیب بردارید و منتظر تأیید هک نمانید:
عبارت بازیابی تازه را چطور امن نگه داریم
- به آدرس هک‌شده چیزی نفرستید و از آن چیزی دریافت نکنید، و به کسانی که به شما پول میدهند بگویید دیگر از آن استفاده نکنند.
- روی یک مبایل پاک، یک کیف پول تازه با یک عبارت بازیابی تازه بسازید. بازیابی عبارت قدیمی در اپ دیگر فایده ندارد، چون همان آدرس‌های لو رفته را باز میکند.
- هر چه در کیف پول قدیمی مانده به آدرس تازه بفرستید و از بزرگ‌ترین موجودی شروع کنید.
- اگر توکن‌ها در یک شبکهٔ EVM از طریق مجوزی که امضا کرده‌اید خالی شده‌اند، آن مجوز را لغو کنید.
- رمز و کدهای تأیید دومرحله‌ای ایمیل و حساب‌های صرافی را عوض کنید.
- مبایل را اسکن کنید، اپ‌ها و افزونه‌های مرورگری را که نمی‌شناسید پاک کنید و تا پاک شدن دستگاه با آن کار رمزارزی نکنید.
بیرون کشیدن باقی‌مانده: مشکل فیس شبکه
برای بیرون بردن توکن‌ها از کیف پول هک‌شده، به سکهٔ فیس همان شبکه در همان آدرس نیاز دارید. مهاجم‌ها اغلب اول سکهٔ فیس را می‌برند، مثلاً در ترون هیچ TRX باقی نمی‌گذارند، تا تتر باقی‌مانده تکان نخورد.
در شارژ کردن سکهٔ فیس احتیاط کنید. بعضی مهاجم‌ها اسکریپت خودکاری دارند که هر سکه را همان لحظهٔ رسیدن به آدرس لو رفته می‌برد، پس فیسی که می‌فرستید ممکن است در چند ثانیه ناپدید شود. اگر امتحان می‌کنید، فقط حداقل لازم را بفرستید و بلافاصله توکن‌ها را منتقل کنید.
هر چه را بیرون کشیدید به کیف پول تازه‌ای بفرستید که ساخته‌اید، هرگز به آدرس دیگری از همان عبارت قدیمی.
با مجوز توکن خالی شده؟ لغوش کنید
مجوز توکن (approval) امضایی است که به یک قرارداد هوشمند اجازه می‌دهد توکن مشخصی را از آدرس شما خرج کند، در شبکه‌های EVM مثل اتریوم یا BNB Smart Chain. سایت‌های مخرب این مجوزها را شبیه ورود، گرفتن ایردراپ یا یک تأیید عادی جا می‌زنند و بعد از امضا، قرارداد میتواند بعداً بی‌اجازهٔ دوباره آن توکن را خالی کند.
لغو کردن یعنی فرستادن تراکنش تازه‌ای که مجوز را دوباره صفر میکند. بسیاری از بلاک اکسپلوررهای شبکه‌های EVM مجوزهای داده‌شدهٔ یک آدرس را نشان میدهند و لغو آن یک فیس عادی شبکه دارد.
لغو مجوز فقط وقتی کمک میکند که عبارت شما هنوز محرمانه باشد. اگر کلمه‌ها را جایی تایپ کرده‌اید، لغو کافی نیست: دارایی را به کیف پول تازه ببرید.
کیف پول ارز دیجیتال چطور هک میشود؟
بیشتر هک‌های کیف پول شکستن هوشمندانهٔ کد نیستند؛ از عبارت بازیابی لو رفته یا امضایی می‌آیند که صاحب کیف پول فریب خورده و داده است. شناختن دلیل نشان می‌دهد عبارت تازه کافی است یا خود مبایل هم باید پاک شود:
| دلیل | نشانهٔ رایج | پیشگیری |
|---|---|---|
| عبارت بازیابی لو رفته | همه چیز یک‌جا و اغلب در چند شبکه خارج میشود | عبارت فقط روی کاغذ: نه عکس، نه اسکرین‌شات، نه یادداشت ابری، نه سایت |
| فیشینگ یا اپ کیف پول جعلی | دارایی کمی بعد از تایپ عبارت در یک سایت یا اپ تازه ناپدید میشود | کیف پول را فقط از سایت رسمی نصب کنید؛ عبارت را هرگز در سایت وارد نکنید |
| مجوز مخرب یا ایردراپ جعلی | فقط یک توکن در یک شبکهٔ EVM خالی شده | در سایت‌های ناشناس وصل نشوید و امضا نکنید؛ آن‌چه را تأیید می‌کنید بخوانید |
| مسموم‌سازی آدرس | خودتان از تاریخچه به آدرسی شبیه آدرس اصلی پول فرستاده‌اید | آدرس را از منبع اصلی کاپی کنید، نه از تاریخچه؛ کل آدرس را مقایسه کنید |
| بدافزار کلیپ‌بورد | آدرس پیست‌شده با آدرس کاپی‌شده فرق دارد | مبایل پاک، فقط اپ‌های مطمئن، بعد از پیست آدرس را بررسی کنید |
| پشتیبانی جعلی در پیام‌رسان‌ها | یک «کمک‌کننده» کلمه‌ها یا «همگام‌سازی» کیف پول را خواسته | پشتیبانی واقعی هرگز عبارت را نمیخواهد و اول به شما پیام نمی‌دهد |
آیا رمزارز دزدیشده برمی‌گردد؟
معمولاً نه: انتقال تأییدشده روی بلاک‌چین را هیچ‌کس نمیتواند برگرداند، نه فرستنده، نه کیف پول و نه سازندهٔ اپ. فقط کسی که کلید آدرس گیرنده را دارد میتواند پول را پس بفرستد.
دو استثنای محدود وجود دارد. پول دزدی گاهی به یک صرافی می‌رسد و اگر گزارش زود برسد، صرافی ممکن است حساب گیرنده را مسدود کند. و در استیبل‌کوین‌هایی مثل تتر، صادرکننده میتواند یک آدرس را در قرارداد توکن مسدود کند.
هیچ‌کدام تضمینی یا سریع نیست، اما هر دو به سرعت بستگی دارند؛ پس در چند ساعت گزارش بدهید، نه بعد از چند هفته.
مدرک جمع کنید و دزدی را گزارش دهید
مدرک یک شکایت مبهم را به چیزی تبدیل میکند که صرافی، صادرکننده یا پولیس بتواند بر اساس آن کاری کند. پیش از گزارش این‌ها را جمع کنید:
- TXID هر انتقال خروجی که خودتان انجام نداده‌اید
- آدرس‌های خودتان و آدرس‌های گیرندهٔ مهاجم، با شبکهٔ هر کدام
- اسکرین‌شات چت‌ها، سایت‌ها، اپ‌ها و پیام‌های مربوط، با تاریخ
- یک زمان‌بندی کوتاه: آخرین بار کی از کیف پول استفاده کردید و کی متوجه دزدی شدید
کجا گزارش دهیم و کلاه‌برداری بازگرداندن پول
دزدی را به پولیس یا واحد جرایم سایبری در جایی که زندگی می‌کنید گزارش دهید، و اگر پول به صرافی رسیده، از طریق پشتیبانی رسمی همان صرافی با TXIDها خبر بدهید. برای تتر دزدیشده، فقط از طریق سایت رسمی صادرکننده با آن تماس بگیرید.
بعد از آن خیلی مراقب باشید. قربانیانی که دربارهٔ هک می‌نویسند به‌زودی با «خدمات بازیابی رمزارز» یا هکرهایی روبه‌رو می‌شوند که در برابر فیس پیشکی وعدهٔ ردیابی و برگرداندن پول میدهند. این پیشنهادها تقریباً همیشه کلاه‌برداری دوم‌اند: فیس را می‌گیرند، گاهی عبارت تازهٔ شما را هم، و چیزی برنمی‌گردانند.
چطور جلوی تکرارش را بگیریم
کیف پول تازه فقط به اندازهٔ عادت‌های اطرافش امن است. از این فهرست استفاده کنید:
تنظیمات امنیتی ولتیفای، قدم به قدم
- ۲۴ کلمهٔ تازه را روی کاغذ بنویسید؛ هرگز از آن عکس، اسکرین‌شات یا نسخهٔ آنلاین نگیرید.
- عبارت را فقط در اپ کیف پول خودتان و فقط برای بازیابی وارد کنید.
- اپ کیف پول را فقط از سایت رسمی نصب کنید.
- توکن‌های ناشناس را نادیده بگیرید و کیف پول را به سایت‌هایی که معرفی می‌کنند وصل نکنید.
- آدرس را از منبع اصلی کاپی کنید و پیش از ارسال کل آدرس را بررسی کنید.
- مبلغ‌های بزرگ را روی مبایل روت‌شده یا پر از اپ‌های ناشناس نگه ندارید.
ولتیفای بعد از هک چه کاری میتواند بکند و چه کاری نه
ولتیفای کیف پول غیرامانی است؛ کلیدهای شما روی مبایل خودتان ساخته و نگه داشته می‌شوند و سرور ما هرگز نمیتواند دارایی شما را جابه‌جا کند. یعنی پشتیبانی ولتیفای هم نمیتواند انتقالی را برگرداند، آدرسی را مسدود کند یا رمزارز دزدیشده را پس بگیرد، و هرگز عبارت بازیابی شما را نمیخواهد.
کاری که اپ میکند کم کردن خطر است: صفحه‌های عبارت بازیابی جلوی اسکرین‌شات را می‌گیرند، عبارت هرگز به کلیپ‌بورد نمی‌رود و آدرس کاپی‌شده بعد از ۶۰ ثانیه پاک میشود. رمز ذخیره نمیشود و هر رمز اشتباه انتظار طولانی‌تری می‌آورد. پیش از تأیید ارسال، صفحهٔ بررسی دربارهٔ آدرس‌های شبیه و دربارهٔ @شناسه‌ای که آدرسش عوض شده هشدار می‌دهد.
