استیکینگ (Staking) چیست؟
تعریفاستیکینگ (Staking) یعنی قفل کردن یا سپردن رمزارز در یک شبکه‌ی اثبات سهام (Proof of Stake) تا به تأیید تراکنش‌ها و امنیت شبکه کمک کند و در عوض پاداش بگیرد. پاداش معمولاً به همان رمزارز و با نرخی متغیر پرداخت میشود.
استیکینگ چطور کار میکند؟
در شبکه‌های اثبات سهام مثل اتریوم، تون و سولانا، به‌جای ماینرها، اعتبارسنج‌ها (ولیدیتورها) بلاک‌ها را تأیید می‌کنند. هر اعتبارسنج باید مقداری از رمزارز شبکه را بهعنوان وثیقه قفل کند تا انگیزه‌ی درستکاری داشته باشد. اتریوم در سپتامبر ۲۰۲۲ با رویدادی به نام «مرج» به اثبات سهام رفت.
پاداش از دو منبع می‌آید: توکن تازه‌ای که شبکه برای امن نگه داشتن خودش صادر میکند و کارمزد تراکنش‌ها. برای همین نرخ پاداش ثابت نیست و با مقدار کل رمزارز استیکشده و فعالیت شبکه تغییر میکند.
بیشتر کاربران خودشان اعتبارسنج راه نمی‌اندازند؛ رمزارزشان را به یک اعتبارسنج یا استخر استیکینگ می‌سپارند و سهمی از پاداش را می‌گیرند.
انواع رایج استیکینگ
روش استیک کردن به شبکه و جایی که رمزارزت را نگه می‌داری بستگی دارد:
- استیکینگ مستقیم یا از طریق استخر: رمزارز در قرارداد شبکه یا استخر استیکینگ قفل میشود و کلیدش دست خودت می‌ماند.
- استیکینگ نقدشونده (Liquid Staking): در عوض سپرده، توکنی می‌گیری که نماینده‌ی سهم توست و می‌توانی آن را جابه‌جا کنی.
- استیکینگ در صرافی: ساده است، ولی دارایی‌ات را به صرافی سپرده‌ای و ریسک آن را هم پذیرفته‌ای.
ریسک‌هایی که باید بدانی
- نوسان قیمت: پاداش به همان رمزارز است؛ اگر قیمتش افت کند، ارزش کل سپرده‌ات ممکن است کم شود.
- دوره‌ی قفل: در بسیاری از شبکه‌ها برداشت فوری نیست و باید از چند ساعت تا چند هفته صبر کنی.
- جریمه (Slashing): در بعضی شبکه‌ها اگر اعتبارسنج خطا کند، بخشی از سپرده کم میشود.
- ریسک قرارداد هوشمند در استخرها و استیکینگ نقدشونده.
- وعده‌ی سود ثابت و بالا معمولاً نشانه‌ی طرح‌های پانزی است، نه استیکینگ واقعی.
استیکینگ تون در ولتیفای
در کشورهایی که فعال است، می‌توانی تون را از داخل ولتیفای استیک کنی و کلیدها همچنان فقط روی گوشی خودت می‌مانند. اگر بخش استیکینگ را در اپ نمی‌بینی، یعنی هنوز برای کشورت فعال نشده است.
