دیفای (DeFi) یا امور مالی غیرمتمرکز چیست؟
تعریفدیفای (DeFi، مخفف Decentralized Finance) یا امور مالی غیرمتمرکز، مجموعه‌ای از خدمات مالی مثل معامله، وام، پس‌انداز و استیکینگ است که با قراردادهای هوشمند روی بلاکچین اجرا می‌شود و برای استفاده از آن به بانک، صرافی یا واسطه‌ی متمرکز نیازی نیست.
دیفای چطور کار می‌کند؟
در دیفای، قواعد هر سرویس در یک قرارداد هوشمند نوشته شده که روی بلاکچین اجرا می‌شود. کاربر کیف پول غیرامانی‌اش را وصل می‌کند و هر کار، مثل سواپ یا سپرده‌گذاری، یک تراکنش است که با کلید خودش امضا می‌کند.
چون کد این قراردادها معمولاً عمومی است، هر کس می‌تواند آن را بررسی کند؛ ولی عمومی بودن کد به معنای بی‌خطر بودنش نیست.
بیشتر پروژه‌های دیفای روی اتریوم و شبکه‌های EVM، سولانا و تون ساخته شده‌اند و استیبل‌کوین‌هایی مثل تتر در آن‌ها نقش پول نقد را دارند.
بخش‌های اصلی دیفای
- صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX): تبدیل توکن‌ها از طریق استخرهای نقدینگی.
- وام و قرض: سپردن یک رمزارز به‌عنوان وثیقه و گرفتن وام به رمزارز دیگر.
- استیکینگ و استیکینگ نقدشونده: سپردن کوین شبکه و گرفتن پاداش.
- تأمین نقدینگی: سپردن دو توکن در استخر و گرفتن سهم از کارمزدها.
- پل‌های بین‌زنجیره‌ای: جابه‌جا کردن دارایی بین بلاکچین‌ها.
ریسک‌های دیفای
در دیفای پشتیبانی برای برگرداندن اشتباه‌ها وجود ندارد و تراکنش‌ها برگشت‌پذیر نیستند. مهم‌ترین ریسک‌ها این‌هاست:
- باگ و هک قرارداد هوشمند؛ حتی پروژه‌های بزرگ هم هک شده‌اند.
- رگ‌پول: سازندگان پروژه نقدینگی یا وجوه را برمی‌دارند و ناپدید می‌شوند.
- تسویه‌ی اجباری (لیکوئید شدن) وام وقتی قیمت وثیقه افت کند.
- امضای مجوزهای نامحدود برای قراردادهای ناشناس.
- سایتهای فیشینگ که ظاهر پروژه‌های معروف را کپی میکنند.
- APYهای خیلی بالا که پایدار نیستند.
دیفای و کیف پول شخصی
ورود به دیفای با یک کیف پول غیرامانی شروع می‌شود، چون فقط کسی که کلید را دارد می‌تواند تراکنش امضا کند. ولتیفای کیف پول غیرامانی است و کلیدها فقط روی گوشی خودت می‌مانند. کار پایه‌ای مثل تبدیل رمزارزها هم داخل خود اپ با نمایش حداقل دریافتی و کارمزدها انجام می‌شود و لازم نیست کیف پولت را به سایت ناشناسی وصل کنی.
