لایه دوم (Layer ۲) چیست و چرا کارمزدش کمتر است؟

لایه دوم چطور کار می‌کند؟

شبکه‌ی اصلی اتریوم ظرفیت محدودی دارد و وقتی شلوغ می‌شود، گس گران می‌شود. لایه‌ی دوم صدها تراکنش را بیرون از شبکه‌ی اصلی اجرا می‌کند و فقط داده‌ی فشرده‌ی آن‌ها را روی اتریوم می‌نویسد. هزینه‌ی این نوشتن بین همه‌ی تراکنش‌های آن دسته تقسیم می‌شود.

رایج‌ترین نوع لایه‌ی دوم «رول‌آپ» است. Arbitrum، Optimism و Base رول‌آپ خوش‌بینانه (Optimistic Rollup) هستند: فرض می‌کنند دسته‌ها درست‌اند و در یک بازه‌ی زمانی، هر کسی می‌تواند با اثبات، تقلب را رد کند.

برای کاربر چه چیزی فرق می‌کند؟

کار با لایه‌ی دوم شبیه اتریوم است، با چند فرق مهم:

• آدرس: همان آدرس 0x اتریوم.
• کارمزد: با ETH، ولی ETH روی خود همان لایه‌ی دوم، نه روی شبکه‌ی اصلی.
• سرعت: تراکنش‌ها معمولاً در چند ثانیه انجام می‌شوند.
• توکن‌ها: تتر و توکن‌های دیگر روی هر لایه‌ی دوم قرارداد جدای خودشان را دارند.
• برداشت به اتریوم: از پل رسمی رول‌آپ‌های خوش‌بینانه حدود ۷ روز طول می‌کشد.

ریسک‌ها و نکته‌ها

لایه‌ی دوم ارزان است، ولی بی‌ریسک نیست. بیشتر لایه‌های دوم هنوز ترتیب‌دهنده‌ی (Sequencer) متمرکز دارند که اگر از کار بیفتد، تراکنش‌ها کند یا متوقف می‌شوند. قراردادهایشان هم اغلب قابل به‌روزرسانی است.

اشتباه رایج دیگر انتخاب نکردن شبکه‌ی درست است: اگر صرافی فقط شبکه‌ی اصلی اتریوم را برای واریز پشتیبانی کند، فرستادن تتر از Arbitrum به همان آدرس ممکن است شناسایی نشود. همه‌ی شبکه‌های کنار اتریوم هم لایه‌ی دوم نیستند؛ مثلاً Polygon PoS زنجیره‌ای جانبی با اعتبارسنج‌های خودش است.

لایه دوم در ولتیفای

ولتیفای Arbitrum، Optimism و Base را کنار اتریوم و بقیه‌ی شبکه‌های EVM با همان آدرس 0x پشتیبانی می‌کند. کارمزد هر شبکه پیش از تأیید نشان داده می‌شود و اگر روی همان لایه‌ی دوم ETH کافی برای گس نداشته باشی، پیش از ارسال هشدار می‌گیری.