Ի՞նչ է layer 2-ը
ՍահմանումLayer 2-ը (երկրորդ շերտ) հիմնական բլոկչեյնի՝ layer 1-ի վրա կառուցված ցանց է, որն ինքնուրույն մշակում է գործարքները և արդյունքը գրանցում այդ շղթայում։ Ethereum-ի layer 2 ցանցերը, օրինակ՝ Arbitrum-ը, Optimism-ը և Base-ը, գանձում են շատ ավելի ցածր միջնորդավճար՝ հենվելով Ethereum-ին։
Ինչպես են աշխատում layer 2 ցանցերը
Ethereum-ի layer 2 ցանցերի մեծ մասը ռոլափներ (rollups) են։ Դրանք հավաքում են բազմաթիվ գործարքներ, կատարում դրանք հիմնական շղթայից դուրս և տվյալներն ու արդյունքը հետ գրանցում Ethereum-ում։ Այդ գրանցման արժեքը բաշխվում է շատ օգտատերերի միջև, ուստի յուրաքանչյուր փոխանցում շատ ավելի էժան է։
Կա երկու հիմնական տեսակ։ Օպտիմիստական ռոլափները յուրաքանչյուր փաթեթ համարում են վավեր, եթե վիճարկման ժամանակահատվածում որևէ մեկը հակառակը չապացուցի։ Զրոյական գիտելիքի (zero-knowledge) ռոլափները կցում են կրիպտոգրաֆիկ ապացույց, որ փաթեթը ճիշտ է։
Layer 1, layer 2 և կողային շղթաներ
Այս տերմինները հաճախ շփոթում են․
- Layer 1՝ սեփական անվտանգությամբ հիմնական բլոկչեյն, օրինակ՝ Ethereum-ը կամ Bitcoin-ը
- Layer 2՝ աշխատում է layer 1-ի վրա և գրանցվում դրանում, օրինակ՝ Arbitrum-ը, Optimism-ը և Base-ը Ethereum-ում կամ Lightning Network-ը Bitcoin-ում
- Կողային շղթա (sidechain)՝ առանձին շղթա իր վավերացնողներով, որը կամրջով միացված է հիմնական շղթային․ Polygon PoS-ը հաճախ նկարագրվում է այսպես
Ինչին ուշադրություն դարձնել
Layer 2 ցանցերը Ethereum-ի պես են զգացվում, բայց մի քանի տարբերություն հաճախ անակնկալ է լինում․
- Arbitrum-ում, Optimism-ում և Base-ում gas-ը վճարվում է ETH-ով հենց այդ ցանցում, ոչ թե Ethereum-ում
- Ձեր 0x հասցեն նույնն է, բայց մնացորդներն առանձին են․ Arbitrum-ի ETH-ը Ethereum-ում չի երևում
- Ուղարկելուց առաջ ստուգեք, որ ստացողը կամ բորսան աջակցում է հենց այդ layer 2-ին
- Օպտիմիստական ռոլափից Ethereum դուրսբերումը պաշտոնական կամրջով սովորաբար տևում է մոտ մեկ շաբաթ
- Շատ layer 2 ցանցեր դեռ հենվում են մեկ օպերատորի՝ սեքվենսերի (sequencer) վրա, որը դասավորում է գործարքները
Layer 2 ցանցերը Waletifi-ում
Waletifi-ն աջակցում է Arbitrum One-ը, Optimism-ը և Base-ը Ethereum-ի և մյուս EVM ցանցերի կողքին՝ բոլորը նույն 0x հասցեով։ Ցանցը ցուցադրվում է ստանալու և ստուգման էկրաններին, իսկ հավելվածը զգուշացնում է, եթե այդ ցանցում gas-ի համար ETH չունեք։