صرافی غیرمتمرکز (DEX) چیست؟
تعریفصرافی غیرمتمرکز (Decentralized Exchange یا DEX) سامانهای روی بلاکچین است که در آن رمزارزها مستقیم از کیف پول خودت و با قرارداد هوشمند معامله میشوند. هیچ شرکتی داراییات را نگه نمیدارد و هر معامله یک تراکنش روی بلاکچین است.
DEX چطور کار میکند؟
بیشتر صرافیهای غیرمتمرکز بهجای دفتر سفارش از استخر نقدینگی استفاده میکنند. در هر استخر دو توکن کنار هم قفل شدهاند، مثلاً TON و تتر، و قیمت با یک فرمول از نسبت موجودی این دو تعیین میشود. به این مدل بازارساز خودکار (AMM) میگویند.
برای معامله، کیف پولت را به DEX وصل میکنی، مقدار را وارد میکنی و تراکنش را با کلید خودت امضا میکنی. توکنها مستقیم از آدرس تو به قرارداد میروند و توکن مقابل به آدرس تو برمیگردد.
مزایا و هزینههای DEX
- نگهداری با خودت: دارایی تا لحظهی معامله در کیف پول خودت است.
- معمولاً بدون ثبتنام: خود قرارداد هوشمند احراز هویت نمیخواهد، هرچند بعضی سایتهای رابط دسترسی را بر اساس کشور محدود میکنند.
- دو نوع کارمزد: کارمزد شبکه برای تراکنش و کارمزد استخر که به تأمینکنندگان نقدینگی میرسد.
- اسلیپیج و اثر قیمتی: در استخرهای کوچک، معاملهی بزرگ قیمت را جابهجا میکند و مقدار کمتری میگیری.
ریسکها و اشتباههای رایج
در DEX هر کسی میتواند توکن بسازد و برایش استخر باز کند. توکنهای جعلی با نام و نماد تتر یا کوینهای معروف زیادند؛ همیشه آدرس قرارداد توکن را با منبع رسمی مقایسه کن، نه فقط نامش را.
پیش از معامله به مجوزی که امضا میکنی دقت کن. امضای مجوز نامحدود برای یک قرارداد ناشناس میتواند به آن اجازه دهد بعداً توکنهایت را بردارد. سایتهای فیشینگ هم دقیقاً ظاهر DEXهای شناختهشده را کپی میکنند، پس نشانی سایت را همیشه چک کن.
تبدیل در ولتیفای
در بخش تبدیل ولتیفای، بدون وصل کردن کیف پول به سایت دیگری، رمزارزها را به هم تبدیل میکنی. نرخ از چند بازار میآید و پیش از تأیید، حداقل مقدار دریافتی، اثر قیمتی و همهی کارمزدها را میبینی؛ تراکنش هم روی گوشی خودت امضا میشود.