Blok gezgini nedir?
TanımBlok gezgini (block explorer), herkesin bir blokzincirin herkese açık kayıtlarında (işlemler, adresler, bloklar ve token sözleşmeleri) arama yapabildiği bir web sitesidir. TXID ya da adres yapıştırırsın; giriş yapmadan durumu, tutarları, ücretleri ve onayları görürsün.
Neleri sorgulayabilirsin?
Bir blok gezgini tek bir blokzinciri okur; bu yüzden bir ağın gezgini başka bir ağı göremez. Her büyük blokzincirin kendi gezginleri vardır ve en sık yapılan sorgular şunlardır:
- TXID ile bir işlem: durum, gönderen, alıcı, tutar, ücret, zaman ve onaylar
- Bir adres: bakiyesi, tuttuğu tokenlar ve tüm geçmişi
- Bir token: sözleşme adresi, toplam arzı ve sahipleri
- Bir blok: ne zaman üretildiği ve hangi işlemleri içerdiği
Bir transferi adım adım kontrol etmek
Bir ödeme geciktiğinde ya da biri sana kanıt olarak ekran görüntüsü veya dekont benzeri bir görsel gönderdiğinde bu rutini uygula:
- Kullanılan ağın, örneğin Tron, TON ya da Ethereum’un gezginini aç
- TXID’yi ya da alıcı adresini arama kutusuna yapıştır
- Durumu kontrol et: başarılı, beklemede ya da başarısız
- Alıcı adresini, tokenı ve tutarı beklediğinle karşılaştır
- Kopya değil gerçek token olduğundan emin olmak için tokenın sözleşme adresini kontrol et
Sınırlar ve riskler
Gezginler salt okunurdur. Birini kullanmak için asla giriş yapman, cüzdan bağlaman ya da kurtarma ifadesi girmen gerekmez; bunlardan herhangi birini isteyen site bir phishing sitesidir. Sahte kopyaları olduğu için gezginleri arama reklamlarından değil kendi yer imlerinden aç.
Gezgin, hareketlerinin herkese açık olduğunu da gösterir. Adresini bilen herkes bakiyesini ve geçmişini görebilir. Ayrıca dolandırıcılar tokenlarına gerçeklerinin adını verdiği için gezginin gösterdiği etiketler ve token adları yanıltıcı olabilir.
Blok gezginleri ve Waletifi
Waletifi’nin işletme makbuzlarında ödeme ağı ve işlem hash’leri yer alır; Raste siparişleri de emanet sözleşmelerinin adresini gösterir. Böylece ikisi de o ağın gezgininde kontrol edilebilir.
