Cüzdan adresi nedir?
TanımCüzdan adresi, belirli bir blokzincirde kripto paranın gönderilebileceği yeri gösteren, harf ve rakamlardan oluşan herkese açık bir dizidir. Açık anahtarından türetilir; bu yüzden rahatça paylaşabilirsin, ama kimse onunla paranı harcayamaz.
Cüzdan adresi nasıl çalışır?
Cüzdan adresi, bir anahtar çiftinin herkese açık tarafıdır. Cüzdanın önce bir özel anahtar oluşturur, ondan bir açık anahtar türetir ve bunu her blokzincirin beklediği biçimde daha kısa bir adrese dönüştürür. Bu adrese herkes gönderim yapabilir; oraya gelen parayı ise yalnızca özel anahtar hareket ettirebilir.
Bu matematik tek yönlü çalışır: adresinden yola çıkarak kimse özel anahtarını hesaplayamaz. Bunu IBAN’a benzetebilirsin: IBAN’ını bilen biri sana para gönderebilir ama hesabından para çekemez. Adresini paylaşmak bu yüzden güvenlidir; kurtarma ifadeni ya da özel anahtarını paylaşmak ise asla güvenli değildir.
Ağlara göre adres formatları
Her blokzincirin kendi formatı vardır ve ilk karakterler genellikle adresin hangi ağa ait olduğunu söyler:
- Bitcoin: native SegWit adresler bc1q ile başlar
- Ethereum ve diğer EVM ağları: 0x ve ardından 40 onaltılık (hexadecimal) karakter; tüm EVM ağlarında aynı adres
- Tron: T ile başlayan 34 karakter
- TON: 48 karakter, genellikle UQ veya EQ ile başlar
- Solana: sabit bir ön eki olmayan 32 ila 44 karakter
- XRP Ledger: r ile başlar; Stellar: G ile başlayan 56 karakter
Kaçınman gereken hatalar
En pahalı hata ağ uyuşmazlığıdır. Bir 0x adresi Ethereum’da ve BNB Smart Chain’de birebir aynı görünür, ama ağlar ayrıdır; bu yüzden her zaman alıcının istediği ağdan gönder. Örneğin bir borsadan USDT çekerken seçtiğin ağ, adresi aldığın ağla aynı olmalı. Alıcının desteklemediği bir ağdan gönderilen parayı geri almak zor, hatta imkânsız olabilir.
Bir adresi asla ezberden yazma ve işlem geçmişinden kopyalama. Dolandırıcılar oraya, gerçek adreslerin ilk ve son karakterleriyle eşleşen benzer adresler yerleştirir; bu yüzden her seferinde adresin tamamını kontrol et.
Adreslerin herkese açık olduğunu da unutma. Adresini bilen herkes bir blok gezgininde bakiyesine ve geçmişine bakabilir; farklı amaçlar için ayrı cüzdanlar tutmanın bir nedeni de budur.
Waletifi’de cüzdan adresleri
Waletifi her alma adresinin yanında ağı gösterir ve sen onaylamadan önce onay ekranında bir kez daha gösterir. Uzun bir adres yapıştırmak yerine @kullanıcı adına gönderebilirsin; kopyaladığın adresler 60 saniye sonra panodan silinir. Onay ekranı seni benzer adreslere ve son gönderiminden beri adresi değişen bir kullanıcı adına karşı da uyarır.
