Blok onayı nedir?
TanımBlok onayı, bir işlemin ne kadar kesinleştiğini gösteren ölçüdür: işlem bir bloğa girdiğinde ilk onayını alır ve ardından eklenen her blokla bir onay daha kazanır. Onay sayısı arttıkça işlemi geri çevirmek zorlaşır.
Onaylar nasıl çalışır?
İmzalanmış bir işlem önce bekleyen işlemler kuyruğunda bekler. Bir madenci ya da doğrulayıcı onu bir bloğa eklediğinde ilk onayını alır; üzerine kurulan her yeni blok bir onay daha ekler ve kaydı değiştirmeyi zorlaştırır.
Bazı ağlar ayrıca kesinliğe (finality) ulaşır: bu noktadan sonra bir işlem protokol kurallarına göre geri alınamaz. Ethereum’da bu iki dönem (epoch), yani yaklaşık 13 dakika sürer; TON ise blokları saniyeler içinde kesinleştirir.
Kaç onay yeterli?
Evrensel bir sayı yoktur. Her borsa ya da hizmet, ağa ve tutara göre kendi koşulunu belirler; borsaya yatırdığın Bitcoin’in hesabına geçmesi bu yüzden dakikalar sürebilir. Tipik örnekler:
- Bitcoin: ortalama 10 dakikada bir blok; hizmetler tutara göre genellikle 1 ila 6 onay bekler
- Ethereum: 12 saniyede bir blok, diğer EVM ağlarının çoğu daha hızlı; hizmetler belirli sayıda blok ya da kesinlik bekler
- Tron: yaklaşık 3 saniyede bir blok; bir işlem 19 onaydan sonra geri döndürülemez kabul edilir
- TON: hızlı kesinlik, bu yüzden transferler genellikle saniyeler içinde tamamlanır
Bekleyen, takılan ve süresi dolan işlemler
Ücreti o anki talebe göre çok düşük kalan bir işlem uzun süre beklemede kalabilir. Bitcoin’de sonunda kuyruktan düşebilir; EVM ağlarında ise takılan bir işlem, aynı adresten ondan sonra gönderdiğin işlemleri de bekletir.
Bazı ağlarda işlemin süresi dolabilir. Örneğin bir TON transferi bir son tarih taşır; zamanında bloğa girmezse hiç gerçekleşmez ve para cüzdanında kalır.
Waletifi’de ağ ücreti sen onaylamadan önce onay ekranında gösterilir; onaylanma ise ardından ağın kendisinde, o ağın kendi hızında gerçekleşir.
