Blok təsdiqi nədir?
TərifBlok təsdiqi əməliyyatın nə dərəcədə yekunlaşdığının ölçüsüdür: əməliyyat bloka daxil ediləndə ilk təsdiqini alır, ondan sonra əlavə olunan hər blokla isə daha bir təsdiq. Təsdiq nə qədər çoxdursa, əməliyyatı geri çevirmək bir o qədər çətindir.
Təsdiqlər necə işləyir?
İmzalanmış əməliyyat əvvəlcə gözləyən əməliyyatlar növbəsində dayanır. Maynər və ya validator onu bloka daxil edəndə ilk təsdiqini alır, üzərinə qurulan hər növbəti blok isə daha bir təsdiq əlavə edir və qeydi dəyişməyi çətinləşdirir.
Bəzi şəbəkələrdə həm də yekunluq (finality) var: bu nöqtədən sonra protokolun qaydalarına görə əməliyyat geri çevrilə bilməz. Ethereum-da bu iki epox, təxminən 13 dəqiqə çəkir, TON isə blokları saniyələr ərzində yekunlaşdırır.
Neçə təsdiq kifayətdir?
Universal rəqəm yoxdur. Hər birja və ya servis tələbini şəbəkəyə və məbləğə görə özü müəyyən edir. Tipik hallar:
- Bitcoin: orta hesabla hər 10 dəqiqədən bir blok; servislər məbləğdən asılı olaraq çox vaxt 1-dən 6-ya qədər təsdiq gözləyir
- Ethereum: hər 12 saniyədən bir blok, digər EVM şəbəkələrinin çoxu daha sürətlidir; servislər müəyyən sayda blok və ya yekunluq gözləyir
- Tron: təxminən hər 3 saniyədən bir blok; əməliyyat 19 təsdiqdən sonra geri dönməz sayılır
- TON: sürətli yekunluq, ona görə köçürmələr adətən saniyələr ərzində yekunlaşır
Gözləyən, ilişib qalan və vaxtı bitən əməliyyatlar
Komissiyası cari tələbat üçün çox aşağı olan əməliyyat uzun müddət gözləmədə qala bilər. Bitcoin-də o, sonda növbədən düşə bilər, EVM şəbəkələrində isə ilişib qalmış əməliyyat eyni ünvandan ondan sonra göndərdiklərini də saxlayır.
Bəzi şəbəkələrdə əməliyyatın vaxtı bitə bilər. Məsələn, TON köçürməsinin son tarixi olur; vaxtında bloka düşməsə, heç vaxt icra olunmur və vəsait cüzdanında qalır.
Waletifi-də şəbəkə komissiyası təsdiqdən əvvəl yoxlama ekranında göstərilir, təsdiqlənmə isə daha sonra şəbəkənin özündə, həmin şəbəkənin sürəti ilə baş verir.
