استیکینگ تون چیست؟ رهنمای استیک کردن تونکوین و استیکینگ نقدشونده
استیکینگ تون یعنی تونکوین خود را پشت اعتبارسنج‌هایی بگذارید که امنیت بلاک‌چین تون را تأمین می‌کنند و در برابر آن سهمی از پاداش شبکه بگیرید. بیشتر مردم خودشان اعتبارسنج نمی‌گردانند؛ TON را از راه یک استخر استیک می‌کنند و در استیکینگ نقدشونده (Liquid Staking) توکنی می‌گیرند که سهم‌شان را نشان میدهد. در این رهنما می‌خوانید استیکینگ تون چطور کار میکند، پاداشش از کجا می‌آید، در ولتیفای چطور TON استیک کنید و چه خطرهایی دارد.
استیکینگ تون چیست؟
استیکینگ تون یعنی قفل کردن تونکوین پشت اعتبارسنج‌هایی که تراکنش‌های بلاک‌چین تون را تأیید می‌کنند، تا اگر اشتباه یا تقلب کنند چیزی برای از دست دادن داشته باشند. در برابر آن، استیک‌کننده‌ها بخشی از پاداشی را می‌گیرند که شبکه به اعتبارسنج‌ها میدهد.
تون یک شبکهٔ اثبات سهام (Proof of Stake) است؛ یعنی به‌جای ماینرهایی که برق مصرف می‌کنند، اعتبارسنج‌ها TON را به‌عنوان وثیقه می‌گذارند. هرچه TON بیشتری پشت اعتبارسنج‌های درستکار استیک شده باشد، حمله به شبکه دشوارتر میشود.
استیکینگ در شبکهٔ تون چطور کار میکند؟
اعتبارسنج‌های تون با انتخابات تعیین می‌شوند. نامزدها سهم خود را قفل می‌کنند، شبکه گروهی از اعتبارسنج‌ها را برمی‌گزیند و این گروه برای مدت معینی که دورهٔ اعتبارسنجی نام دارد بلاک می‌سازد و بررسی میکند. وقتی دوره تمام شود، گروه انتخاب‌شدهٔ بعدی کار را به دست میگیرد و سهم‌های قبلی پس از یک انتظار کوتاه آزاد می‌شوند.
اعتبارسنج شدن مقدار بسیار زیادی TON و سروری می‌خواهد که شب و روز روشن باشد. به همین دلیل نامینیتورها (Nominators) و استخرهای استیکینگ به وجود آمدند: دارندگان کوچک TON خود را در یک قرارداد هوشمند جمع می‌کنند و آن قرارداد از طرف آن‌ها با اعتبارسنج‌ها استیک میکند و پاداش را تقسیم میکند.
- اعتبارسنج‌ها: نود را می‌گردانند، سهم بزرگی قفل می‌کنند و بلاک‌ها را امضا می‌کنند.
- نامینیتورها: TON خود را از راه یک قرارداد به اعتبارسنج‌ها می‌سپارند و در پاداش شریک می‌شوند.
- استخرها: قراردادهای هوشمندی که سپرده‌های زیادی را جمع می‌کنند و انتخابات و پرداخت پاداش را خودکار انجام می‌دهند.
استیکینگ نقدشونده (Liquid Staking) تون چیست؟
استیکینگ نقدشوندهٔ تون یعنی استیک کردن از راه استخری که در برابر آن یک توکن، یعنی یک جتون (Jetton)، به شما میدهد که سهم شما از استخر را نشان میدهد. TON شما به کار گرفته میشود و این جتون در کیف پول شما رسید آن است.
پاداش به شکل واریزهای جداگانه نمی‌آید. هر توکن استخر با کسب پاداش کمی TON بیشتر می‌ارزد؛ پس تعداد توکن‌های شما ثابت میماند ولی ارزش‌شان به TON بالا می‌رود. هنگام برداشت، توکن‌ها را به استخر برمی‌گردانید و TON را به ارزش همان روز سهم پس میگیرید.
نقدشونده یعنی رسید شما یک توکن عادی در آدرس خودتان است، نه یک ردیف قفل‌شده در دیتابیس یک شرکت. استیک شما روی بلاک‌چین به نام کیف پول خودتان ثبت میشود.
اعتبارسنج، استخر نامینیتور یا استیکینگ نقدشونده؛ فرق‌شان چیست؟
برای شرکت در استیکینگ تون سه راه رایج وجود دارد. فرق آن‌ها در مقدار TON لازم، کسی که زیرساخت را اداره میکند و چیزی است که تا وقتی TON شما استیک است در دست دارید:
| روش | چه کسی نود را می‌گرداند | مقدار لازم | چه چیزی در دست دارید | پس گرفتن TON |
|---|---|---|---|---|
| اعتبارسنج شخصی | خودتان | سهم بسیار بزرگ | چیز اضافه‌ای نه؛ سهم شما قفل است | پس از پایان دوره‌ای که در آن انتخاب شده‌اید |
| استخر نامینیتور | اعتبارسنجی که انتخاب می‌کنید | به قاعدهٔ هر استخر، اغلب زیاد | یک ردیف در قرارداد استخر | پس از پایان دوره |
| استخر استیکینگ نقدشونده | اعتبارسنج‌هایی که استخر با آن‌ها کار میکند | کم؛ در ولتیفای ۱ TON | توکن استیکینگ نقدشونده (جتون) | پس از پایان دوره، حدود ۱۸ تا ۳۶ ساعت |
پاداش استیکینگ تونکوین از کجا می‌آید؟
پاداش استیکینگ تون از خود شبکه می‌آید: اعتبارسنج‌ها برای هر دوره‌ای که کار می‌کنند TON تازه‌منتشرشده و سهمی از فیس تراکنش‌ها می‌گیرند. استخر این پاداش را طبق قواعد خود به سپرده‌گذاران می‌رساند.
به همین دلیل بازده متغیر است. بازده به مقدار کل TON استیک‌شده در شبکه، کارکرد اعتبارسنج‌ها و شمار دوره‌هایی که استخر در آن‌ها شرکت میکند بستگی دارد. هر رقم سالانه‌ای که می‌بینید تخمینی بر اساس دورههای اخیر است، نه وعده.
- پاداش به TON پرداخت میشود، نه به افغانی یا دالر.
- بازده بالای اعلام‌شده شما را از ضرر افت قیمت TON حفظ نمی‌کند.
- دورههای گذشته تضمینی برای دورههای بعدی نیستند.
استیک کردن TON در ولتیفای؛ گام به گام
ولتیفای در کشورهایی که این امکان فعال است «استیکینگ TON» را ارائه میکند؛ از نوع نقدشونده و از راه قرارداد هوشمند یک استخر استیکینگ تأییدشده روی تون که در اپ با نام «استخر استیکینگ ۱» دیده میشود. مراحل آن کوتاه است:
- در اپ «استیکینگ TON» را باز کنید و «استخر استیکینگ ۱» را انتخاب کنید.
- مقدار را وارد کنید؛ حداقل ۱ TON. اپ حدود ۱.۱ TON را برای فیس شبکه کنار میگذارد تا اشتباهی تمام موجودی خود را استیک نکنید.
- صفحهٔ بررسی را ببینید؛ فیس شبکه پیش از تأیید آن‌جا نشان داده میشود.
- با اثر انگشت یا PIN تأیید کنید؛ تراکنش روی موبایل خودتان امضا میشود.
- TON شما به استخر می‌رود و توکن استیکینگ نقدشوندهٔ استخر به کیف پول شما می‌آید.
صفحهٔ استیکینگ TON چه چیزهایی را نشان میدهد؟
پس از استیک، صفحه «در حال استیک»، «سود سالانه ≈» (تخمینی که با گذشت زمان تغییر میکند)، «سود تا امروز» و «دوره‌ی بعدی» را همراه با ساعت‌های باقی‌ماندهٔ دورهٔ فعلی نشان میدهد. با «استیک بیشتر» هر وقت بخواهید به سهم خود اضافه می‌کنید.
ولتیفای برای استیکینگ فیسی نمی‌گیرد؛ فقط فیس شبکهٔ تون را می‌پردازید که پیش از تأیید می‌بینید. آدرس و کد قرارداد استخر تأیید شده و در فهرست مجاز اپ ثبت است و اپ فقط همان یک پیام استیکینگ مجاز را امضا میکند، پس قرارداد جعلی مشابه نمیتواند جای آن را بگیرد.
برداشت از استیکینگ تون چقدر وقت میگیرد؟
برداشت از استیکینگ تون ممکن است تا پایان دورهٔ اعتبارسنجی فعلی، یعنی حدود ۱۸ تا ۳۶ ساعت، وقت بگیرد. TON استخر در طول دوره نزد اعتبارسنج‌ها قفل است و فقط وقتی دوره بسته شود پرداخت میشود.
در ولتیفای روی «برداشت» بزنید؛ صفحه به شما می‌گوید پول تا چند ساعت پس از درخواست می‌رسد. این تأخیر را در برنامهٔ خود حساب کنید و TONی را که شاید در یکی دو روز آینده برای فیس یا پرداخت لازم داشته باشید استیک نکنید.
خطرهای استیکینگ تون چیست؟
استیکینگ حساب پس‌انداز نیست و اپ هم پیش از تأیید همین را به شما می‌گوید. پیش از شروع این خطرها را بسنجید:
- بازده متغیر: رقم سالانه فقط تخمین است و هرگز تضمین نمی‌شود.
- خطر قیمت: پاداش به TON است و قیمت TON میتواند سریع‌تر از جمع شدن پاداش پایین بیاید.
- زمان انتظار: برداشت ممکن است ۱۸ تا ۳۶ ساعت وقت بگیرد و نمی‌توانید آن را سریع‌تر کنید.
- خطر قرارداد هوشمند: TON شما در قرارداد استخر است، پس خرابی قرارداد یا شبکه میتواند به زیان برسد.
- فریب: سایت‌ها و ربات‌های جعلی استیکینگ وعدهٔ سود بالا می‌دهند و عبارت بازیابی شما را می‌خواهند.
