عیار طلا چیست؟ جدول عیار طلا و فرق طلای ۱۸ و ۲۴ عیار
عیار طلا نشان می‌دهد از هر ۲۴ قسمت وزن یک قطعه چند قسمت طلای خالص است؛ طلای ۲۴ عیار تقریباً خالص است و طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلا دارد و اغلب با عدد ۷۵۰ مهر می‌خورد. در این رهنما جدول عیارها از ۹ تا ۲۴، فرق طلای ۱۸ و ۲۴ عیار، معنی عددهایی مانند ۹۱۶ و ۹۹۹.۹، فرق عیار و قیراط و محاسبهٔ قیمت طلا بر اساس عیار را می‌خوانید.
عیار طلا چیست و با عدد هزارم چه فرقی دارد؟
عیار طلا عددی است که می‌گوید از هر ۲۴ قسمت وزن یک قطعه، چند قسمت طلای خالص است. پس خلوص برابر عیار تقسیم بر ۲۴ است: طلای ۱۸ عیار ۱۸ ÷ ۲۴ = ۰.۷۵، یعنی ۷۵ درصد طلای خالص دارد و بقیهٔ وزنش فلزات دیگر است.
عدد هزارم (Fineness) همین خلوص را در هر ۱۰۰۰ قسمت میسنجد. برای تبدیل، عیار را بر ۲۴ تقسیم و در ۱۰۰۰ ضرب کنید؛ ۱۸ عیار همان ۷۵۰ است. در عمل طلای ۲۴ عیار معمولاً خلوص ۹۹.۹ درصد یا بیشتر دارد.
قیمت جهانی طلا برای طلای خالص اعلام میشود، پس عیار به شما می‌گوید چه سهمی از آن قیمت واقعاً در قطعهٔ شماست.
جدول عیار طلا؛ از ۹ تا ۲۴ عیار
این جدول رایج‌ترین عیارها را با درصد طلای خالص و عدد هزارمی نشان می‌دهد که معمولاً روی طلا حک میشود؛ کاربردها کلی است و از کشوری به کشور دیگر فرق دارد.
بعضی عددهای هزارم گرد شده‌اند: ۲۲ ÷ ۲۴ حدود ۹۱.۶۷ درصد است و مهرش ۹۱۶ است، و معیار ۵۸۵ برای ۱۴ عیار کمی بیشتر از حاصل دقیق ۱۴ ÷ ۲۴ (حدود ۵۸.۳ درصد) است. ۹۹۹ یعنی ۹۹.۹ درصد و ۹۹۹.۹، که گاهی «چهار نُه» گفته میشود، یعنی ۹۹.۹۹ درصد طلای خالص.
| عیار | درصد طلای خالص | عدد هزارم (مهر) | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
| ۲۴ عیار | ۹۹.۹ درصد یا بیشتر | ۹۹۹ / ۹۹۹.۹ | شمش و سکه‌های سرمایه‌گذاری |
| ۲۲ عیار | ۹۱.۶ درصد | ۹۱۶ | بسیاری از سکه‌های سرمایه‌گذاری؛ زیورات در افغانستان و برخی کشورها |
| ۲۱ عیار | ۸۷.۵ درصد | ۸۷۵ | زیورات رایج در کشورهای عربی |
| ۱۸ عیار | ۷۵ درصد | ۷۵۰ | زیورات؛ بسیار رایج |
| ۱۴ عیار | ۵۸.۵ درصد | ۵۸۵ | زیورات با طلای کمتر و مقاوم‌تر |
| ۹ عیار | ۳۷.۵ درصد | ۳۷۵ | زیورات ارزان‌تر در برخی کشورها |
فرق طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار چیست؟
فرق اصلی طلای ۱۸ و ۲۴ عیار در مقدار طلای خالص است: هر گرم طلای ۱۸ عیار ۰.۷۵ گرم طلای خالص دارد، اما یک گرم ۲۴ عیار تقریباً همه‌اش طلاست. پس ارزش طلای یک گرم ۱۸ عیار حدود سه‌چهارم یک گرم ۲۴ عیار است.
طلای خالص نرم است؛ زود خط می‌افتد، خم میشود و شکلش عوض میشود. برای همین زیورات کمتر ۲۴ عیار ساخته میشود و طلای ۲۴ عیار بیشتر به شکل شمش و سکه است. آلیاژ کردن طلا با نقره، مس، روی یا پالادیوم آن را سختتر و بادوام‌تر می‌کند و رنگش را هم تغییر می‌دهد. طلای ۲۲ عیار که در افغانستان رایج است، با ۹۱.۶ درصد طلا میان این دو قرار دارد.
قیمت هر گرم طلای ۱۸ و ۲۴ عیار به افغانی
- مقدار طلا: ۲۴ عیار ۹۹.۹ درصد یا بیشتر؛ ۱۸ عیار ۷۵ درصد.
- سختی: ۲۴ عیار نرم است؛ ۱۸ عیار در استفادهٔ روزمره مقاوم‌تر است.
- رنگ: ۲۴ عیار زرد پررنگ است؛ ۱۸ عیار بسته به آلیاژ زرد، سفید یا رز میشود.
طلای زرد، سفید و رز؛ رنگ از کجا می‌آید؟
طلای زرد، سفید و رز همه آلیاژ طلا هستند و رنگشان از فلزاتی می‌آید که با طلا مخلوط میشود، نه از عیار. یک انگشتر ۱۸ عیار میتواند زرد، سفید یا رز باشد و باز هم ۷۵ درصد طلا داشته باشد.
- طلای زرد: طلا با نقره و مس؛ رنگش به طلای خالص نزدیک است.
- طلای رز: سهم مس بیشتر است و رنگ صورتی‌مایل می‌گیرد.
- طلای سفید: طلا با فلزات سفیدی مانند پالادیوم؛ اغلب روکش سفید و براقی، معمولاً از رودیوم، دارد که با گذشت زمان ممکن است ساییده شود.
طلای ۷۵۰ یعنی چه؟ مهر عیار و بل خرید
طلای ۷۵۰ یعنی ۷۵۰ قسمت از هر ۱۰۰۰ قسمت وزنش طلای خالص است؛ همان طلای ۱۸ عیار. روی بسیاری از زیورات و شمش‌ها عدد هزارم (مانند ۷۵۰، ۵۸۵ یا ۹۹۹.۹) یا عیار با حرف K (مانند 18K) حک میشود که به آن مهر عیار می‌گویند.
مهر ادعای عیار است، نه تضمین آن. قواعد مهر زدن از کشوری به کشور دیگر فرق دارد و مهر را میشود جعل کرد. پیش از خرید:
- از فروشندهٔ شناخته‌شده بخرید و بلی بگیرید که وزن، عیار، اجرت و مالیات را جدا نوشته باشد.
- عیار روی مهر را با عیار نوشته‌شده در بل مقایسه کنید.
- برای طلای ریخته‌گری یا قطعهٔ بدون مهر، آزمایش عیار بخواهید.
- بل را نگه دارید؛ هنگام فروش یا اختلاف به کارتان می‌آید.
فرق عیار و قیراط
عیار خلوص طلا را میسنجد و قیراط (Carat) واحد وزن سنگهای قیمتی و برابر ۰.۲ گرم است. یک الماس یک‌قیراطی ۰.۲ گرم وزن دارد و چیزی دربارهٔ عیار انگشتری که در آن نشسته نمی‌گوید.
املای این دو در انگلیسی فرق دارد: در انگلیسی امریکایی برای طلا karat و برای سنگ carat مینویسند، اما در انگلیسی بریتانیایی carat برای هر دو به کار میرود، مانند 18ct. در دری دو کلمهٔ جدا داریم: عیار برای طلا و قیراط برای سنگ.
محاسبهٔ قیمت طلا بر اساس عیار
ارزش طلای یک قطعه برابر است با قیمت هر گرم طلای خالص × عیار ÷ ۲۴ × وزن به گرم؛ به‌جای عیار ÷ ۲۴ می‌توانید عدد هزارم ÷ ۱۰۰۰ را بگذارید. این فقط ارزش خود طلاست و اجرت، مالیات و مفاد فروشنده در آن نیست.
در بازار طلای افغانستان قیمت اغلب به توله گفته میشود که حدود ۱۱.۶۶ گرم است، و زیورات بیشتر ۲۲ عیار است. پس پیش از مقایسه ببینید هر نرخ برای کدام عیار و کدام واحد (گرم، توله یا اونس تروی) است.
یک مثال فرضی: اگر هر گرم طلای خالص ۱۰۰ واحد پول (به هر پولی) باشد:
تبدیل قیمت اونس به قیمت گرم ۱۸ عیار
- هر گرم ۲۱ عیار: ۱۰۰ × ۰.۸۷۵ = حدود ۸۷.۵ واحد
- هر گرم ۱۸ عیار: ۱۰۰ × ۰.۷۵ = ۷۵ واحد
- هر گرم ۱۴ عیار (معیار ۵۸۵): ۱۰۰ × ۰.۵۸۵ = حدود ۵۸.۵ واحد
- یک اونس تروی ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است؛ پس یک اونس طلای خالص به اندازهٔ حدود ۴۱.۴۷ گرم طلای ۱۸ عیار طلا دارد (۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ ÷ ۰.۷۵ = ۴۱.۴۷۱۳).
اجرت؛ چرا هنگام فروش زیور فقط ارزش طلا برمی‌گردد؟
اجرت هزینهٔ ساختن زیور است که جدا از قیمت طلا گرفته میشود و مالیات و مفاد فروشنده هم اغلب رویش می‌آید. هنگام فروش، خریدار معمولاً فقط ارزش طلای داخل قطعه را بر اساس وزن و عیار می‌پردازد و اجرت و مالیات برنمی‌گردد.
مثلاً یک دستبند ۱۰ گرمی ۱۸ عیار ۷.۵ گرم طلای خالص دارد و قیمت فروشش بر پایهٔ همین ۷.۵ گرم حساب میشود، هرقدر هم اجرتش بالا بوده باشد. شمش و سکه معمولاً اجرت زیور را ندارند اما ممکن است پریمیوم داشته باشند؛ طلای توکنی اجرت ندارد، اما فیس تبدیل و فیس شبکه دارد.
عیار طلا و طلای ولتیفای
طلای ولتیفای طلای توکنی با پشتوانهٔ طلای فزیکی است و هر توکن کامل آن نمایندهٔ یک اونس تروی طلاست. توکن در کیف پول شخصی خودتان می‌ماند و اپ موجودی طلای شما را به گرم و توله و به افغانی نشان می‌دهد؛ صفحهٔ «طلا» انتخاب عیار هم دارد تا موجودی را مثلاً به توله ۲۲ عیار ببینید و با نرخ بازار آسان‌تر مقایسه کنید.
صفحهٔ «طلا» چارت قیمت روزانه، هفته‌وار، ماهانه و سالانه را نشان می‌دهد و در سایت ولتیفای هم صفحهٔ نرخ طلا و رهنمای قلک طلا هست. به یاد داشته باشید که قیمت طلا بالا و پایین میرود و در طلای توکنی به صادرکننده‌ای اعتماد می‌کنید که طلای پشتوانه را نگه می‌دارد.
