میم کوین چیست؟ خطرها، فریب‌ها و آنچه اول باید بررسی کنید
میم کوین رمزارز یا توکنی است که ارزشش تقریباً فقط از شوخی‌های اینترنتی، هیجان جامعه و توجه مردم می‌آید، نه از یک محصول، درآمد یا پشتوانه. میم کوینها از پرخطرترین دارایی‌های رمزارزی هستند: قیمتشان در چند ساعت ممکن است چند برابر شود یا فرو بریزد و فریب در آنها رایج است. این رهنما توضیح میدهد میم کوینها چطور کار می‌کنند، فریب‌های میم کوین چطور خریدار را به دام می‌اندازند و پیش از گذاشتن هر پولی چه چیزهایی را بررسی کنید.
میم کوین چیست؟
میم کوین سکه یا توکنی است که دور یک میم، شوخی، حیوان نمادین یا ترند اینترنتی ساخته شده و قیمتش بیشتر به این بستگی دارد که چند نفر درباره‌اش حرف می‌زنند. معمولاً هیچ کسب‌وکاری پشت آن نیست، درآمدی ندارد و هیچ کسی قول خریدن دوباره‌اش را نداده است.
بیشتر میم کوینها بلاکچین جدا نیستند. آنها توکن‌هایی هستند که یک قرارداد هوشمند روی یک شبکهٔ موجود، مثل سولانا، TON یا BNB Smart Chain، ساخته است؛ همان‌طور که تتر بهشکل توکن روی چند شبکه وجود دارد.
چند میم کوین شبکهٔ خودشان را دارند. دوجکوین شناخته‌شده‌ترین نمونه است: یک بلاکچین مستقل با اثبات کار، هرچند شهرتش از یک میم آمده است.
میم کوینها از کجا آمدند؟
میم کوینها با دوجکوین شروع شدند که در دسمبر ۲۰۱۳ بهعنوان یک شوخی دربارهٔ موج رمزارزهای تازهٔ آن زمان راه افتاد. نماد آن سگ شیبا اینو از میم Doge بود و جامعه‌اش خیلی زود از آن برای انعام دادن آنلاین استفاده کرد.
از آن زمان این اندیشه تقریباً به همهٔ شبکه‌های قرارداد هوشمند رسیده است. برای نمونه روی TON به توکن‌ها جتون می‌گویند و نات‌کوین (NOT)، که از راه یک بازی ضربه‌زدنی در تلگرام و ایردراپ آن به مردم زیادی رسید، یکی از شناخته‌شده‌ترین جتون‌هاست.
آنچه در این سال‌ها تغییر کرده سرعت و هزینه است. ساختن یک توکن تازه زمانی برنامه‌نویس لازم داشت؛ امروز ممکن است چند دقیقه طول بکشد و برای همین هزاران میم کوین تازه پیدا میشوند و بیشترشان به همان سرعت از بین می‌روند.
چرا قیمت میم کوین این‌قدر نوسان دارد؟
قیمت میم کوین شدید بالا و پایین می‌رود، چون جز توجه مردم چیزی نگهش نمی‌دارد. وقتی یک توکن ترند می‌شود خریداران هجوم می‌آورند؛ وقتی ترند فروکش میکند، درآمد یا ذخیره‌ای نیست که قیمت را نگه دارد.
چند چیز این حرکت‌ها را تندتر میکند:
- هیجان: یک پست، اشارهٔ یک چهرهٔ مشهور یا کمپاین یک گروه می‌تواند قیمت را در چند دقیقه بالا یا پایین ببرد.
- نقدینگی کم: اگر استخر پشت یک توکن کوچک باشد، حتی خرید و فروش‌های معمولی قیمت را بسیار جابه‌جا میکند و شاید نتوانید نزدیک قیمت اعلام‌شده بفروشید.
- تمرکز دارندگان: وقتی چند کیف پول بیشتر عرضه را دارند، یک فروش بزرگ می‌تواند قیمت را برای همهٔ دیگران فرو بریزد.
- نبود درآمد: میم کوین نه سودی میدهد و نه مالک چیزی است؛ پس ارزشش فقط به این بسته است که خریدار بعدی حاضر باشد بیشتر بپردازد.
میم کوین چطور ساخته می‌شود؟
هر کسی می‌تواند روی سولانا، TON یا BNB Smart Chain در چند دقیقه و با هزینهٔ کم یک میم کوین بسازد. سازنده یک قرارداد توکن می‌سازد، هر نام، نماد و نشانی که بخواهد انتخاب میکند، مقدار عرضه را تعیین میکند و معمولاً یک استخر نقدینگی در یک صرافی غیرمتمرکز می‌گذارد تا مردم آن را معامله کنند.
همین آسانی ریشهٔ بیشتر مشکلات است. نام و نشان هیچ چیزی را ثابت نمی‌کند، چون هر کسی می‌تواند آنها را کپی کند. روی TON جتون واقعی با آدرس قرارداد اصلی خود شناخته می‌شود و در هر شبکه همین قاعده برقرار است: فقط آدرس قرارداد دو توکن را از هم جدا میکند.
سازنده همچنین تعیین میکند چه مقدار از عرضه را برای خودش نگه دارد و بسته به شبکه و قرارداد، ممکن است اختیاراتی مثل ساختن توکن بیشتر، مسدود کردن حساب‌ها یا تغییر فیس‌ها را برای خودش نگه دارد.
میم کوین، استیبل‌کوین و بیت‌کوین؛ فرق چیست؟
میم کوین، استیبل‌کوین و بیت‌کوین همه دارایی رمزارزی هستند، اما بر پایه‌های بسیار متفاوتی استوارند. این جدول نشان میدهد پشتوانهٔ هرکدام چیست، قیمتش چقدر حرکت میکند و خطر اصلی‌اش کدام است.
| ویژگی | میم کوین | استیبل‌کوین (مثلاً تتر) | بیت‌کوین |
|---|---|---|---|
| پشتوانه | هیچ چیز جز توجه و جامعه | ذخیره‌های صادرکننده، وابسته به دالر امریکایی | صادرکننده ندارد؛ شبکهٔ غیرمتمرکز و عرضهٔ محدود به ۲۱ میلیون |
| نوسان | بسیار شدید؛ در چند ساعت چند برابر یا فرو می‌ریزد | کم، اما وابستگی به دالر تضمین نیست | زیاد |
| خطر اصلی | فریب، راگ پول و فروکش کردن هیجان | خطر صادرکننده؛ توکن در بعضی آدرس‌ها مسدود می‌شود | افت تند قیمت و گم کردن کلیدها |
| چه کسی می‌سازد | هر کسی، در چند دقیقه | فقط شرکت صادرکننده | هیچ‌کس؛ سکهٔ تازه فقط از استخراج می‌آید |
فریب‌های میم کوین چطور کار می‌کنند؟
فریب‌های میم کوین پول شما را به توکنی می‌برند که نمیتوانید بفروشید یا سازندگانش می‌توانند خالی‌اش کنند. این الگوها بارها و بارها دیده میشوند:
- راگ پول: سازندگان نقدینگی را از استخر بیرون می‌کشند یا سهم بزرگ خود را یکباره میفروشند و قیمت نزدیک صفر می‌شود.
- قرارداد هانیپات: کد توکن اجازهٔ خرید میدهد اما فروش را می‌بندد یا مالیات سنگین می‌گیرد؛ نمودار فقط بالا می‌رود ولی هیچ‌کس نمی‌تواند بیرون برود.
- توکنهای کپی: یک توکن تازه همان نام و نشان یک توکن مشهور را می‌گیرد و خریدارانی که با نام جستجو می‌کنند جعلی را می‌خرند.
- ایردراپ جعلی: توکنی رایگان با لینک یک سایت «دریافت جایزه» در کیف پولتان ظاهر می‌شود که می‌خواهد کیف پول را وصل کنید، چیزی امضا کنید یا عبارت بازیابی را بنویسید.
- گروه‌های پمپ و دامپ: سازمان‌دهندگان اعضا را وادار می‌کنند هم‌زمان یک توکن کم‌معامله را بخرند و بعد در اوج به آنها بفروشند.
- کیف پول‌های سازنده: چند کیف پول وابسته به سازنده بیشتر عرضه را دارند و هر وقت بخواهند می‌توانند آن را روی سر خریداران بفروشند.
بهترین میم کوین کدام است؟ چک‌لیست پیش از خرید
بهترین میم کوین وجود ندارد و این رهنما خرید هیچ سکه‌ای را توصیه نمی‌کند. کاری که می‌توانید بکنید این است که پیش از به خطر انداختن هر پولی، دام‌های آشکار را کنار بگذارید:
- آدرس قرارداد: آن را فقط از منبع رسمی پروژه بگیرید و کامل مقایسه کنید؛ به نام، نماد یا نشان اعتماد نکنید.
- نقدینگی: ببینید استخر چقدر بزرگ است و نقدینگی قفل شده یا نه؛ استخر خیلی کوچک یا قفل‌نشده ممکن است ناپدید شود.
- تمرکز دارندگان: دارندگان بزرگ را در بلاک اکسپلورر ببینید؛ اگر چند کیف پول بیشتر عرضه را دارند، کنار بروید.
- امکان فروش: پیش از این‌که فرض کنید می‌توانید بیرون بروید، مطمئن شوید دیگران واقعاً میفروشند، نه فقط می‌خرند.
- امنیت کیف پول: هرگز کیف پولتان را به سایت ناشناس وصل نکنید و برای خرید یا دریافت توکن هیچ‌جا عبارت بازیابی را وارد نکنید.
- پول: فقط پولی را به کار ببرید که از دست دادن کاملش را تحمل میکنید و وعدهٔ سود یا فشار زمان شمارش معکوس را نشانهٔ خطر بدانید.
میم کوینها روی TON و در ولتیفای
روی TON میم کوینها جتون هستند و بسیاری از آنها بهعنوان اسپم رایگان به هزاران کیف پول فرستاده میشوند تا مردم را به سایت‌های «دریافت جایزه» بکشانند. توکنی که بی‌خبر در کیف پولتان آمده هدیه نیست؛ به آن دست نزنید و لینک داخل نامش را باز نکنید.
ولتیفای فقط توکنهای فهرست تأییدشدهٔ خود را نشان میدهد. روی TON این فهرست TON، تتر (USDT) و نات‌کوین (NOT) را دارد؛ توکنی که در فهرست نیست در ولتیفای نمایش داده نمیشود و توکنهای اسپم هم پنهان می‌مانند. توکن پنهان پاک نشده و روی بلاکچین در آدرس شما باقی است.
ولتیفای دوجکوین را هم روی شبکهٔ خودش و با همان عبارت بازیابی ۲۴ کلمه‌ای پشتیبانی میکند. کلیدهای شما روی موبایل خودتان می‌مانند و صفحهٔ بررسی پیش از تأیید، فیس شبکه را نشان میدهد و دربارهٔ آدرس‌های مشابه هشدار میدهد.
