Kriptoda likidite nedir?
TanımLikidite, bir varlığın fiyatı fazla oynatmadan hızlıca alınıp satılabilme kolaylığıdır. Likit bir piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı ya da derin bir havuz vardır ve işlemler gösterilen fiyata yakın gerçekleşir; likit olmayan piyasada makas geniş, fiyat sıçramaları ani olur.
Likidite pratikte nasıl görünür?
Merkezi bir borsada likidite, emir defterinin derinliğidir: güncel fiyata yakın kaç alış ve satış emri beklediği. Merkeziyetsiz bir borsada ise bir işlem çiftinin likidite havuzunun büyüklüğüdür. Her iki durumda da daha fazla likidite, daha dar alış-satış makası (spread) ve daha düşük fiyat etkisi demektir.
Bunu döviz bürosundaki alış ve satış kuru arasındaki farka benzetebilirsin: çok işlem gören dövizlerde makas dardır, az işlem görenlerde geniştir.
- Yüksek likidite: büyük coinlerin USDT karşısındaki çiftleri gibi ana çiftler; büyük işlemler bile fiyatı pek oynatmaz
- Düşük likidite: yeni ya da niş tokenlar; orta büyüklükte bir işlem bile fiyatı sertçe oynatabilir
- Parçalı likidite: aynı token’ın birçok havuza ya da ağa dağılmış olması
Likidite havuzları ve likidite sağlayıcılar
Likidite havuzu, işlem yapanların karşısında takas yaptığı iki token’ı tutan bir akıllı sözleşmedir. Likidite sağlayıcılar iki token’ı da havuza yatırır ve karşılığında işlem ücretlerinden pay alır.
Likidite sağlamanın kendi riski vardır. Bir token’ın fiyatı diğerine göre sert değişirse sağlayıcılar, iki token’ı sadece ellerinde tutsalar sahip olacaklarından daha az değerle kalabilir; buna geçici kayıp (impermanent loss) denir. Havuzlar sözleşme hataları yüzünden boşaltılabilir de.
Likidite senin için neden önemli?
Daha az bilinen bir token almadan önce yalnızca fiyat grafiğine değil, arkasında ne kadar likidite olduğuna da bak.
- Bir swap’ta ne kadar fiyat etkisi ve kaymayla karşılaşacağını belirler
- Gerektiğinde makul bir fiyattan çıkıp çıkamayacağını belirler
- Fiyatı yüksek ama arkasında neredeyse hiç likidite olmayan bir token bir uyarı işaretidir
- Rug pull’da (halı çekme) token’ın yaratıcıları havuzdaki likiditeyi çeker ve token sahipleri satamaz hale gelir
Waletifi’de likidite
Waletifi’nin dönüştürme özelliği tek bir havuza bağlı kalmak yerine kuru birden fazla piyasadan alır ve büyük işlemlerde onaylamadan önce fiyat etkisi konusunda seni uyarır. Böylece işlem yapmak istediğin tutar için piyasanın ne zaman sığ olduğunu görürsün.
