Saklamalı ve saklamasız cüzdan farkı
TanımSaklamalı (custodial) cüzdan, özel anahtarları borsa gibi bir şirketin tuttuğu ve fonları senin adına kontrol ettiği cüzdandır. Saklamasız (non-custodial) cüzdanda anahtarları genellikle bir kurtarma ifadesiyle sen tutarsın ve kriptonu senden başka kimse hareket ettiremez.
Saklamalı ve saklamasız cüzdan nasıl ayrılır?
Saklamalı ile saklamasız cüzdan arasındaki fark, özel anahtarları kimin tuttuğuna dayanır:
- Kontrol: saklamalı cüzdanda şirket para çekmeyi onaylayabilir, geciktirebilir ya da dondurabilir; saklamasız cüzdanda işlemleri yalnızca sen imzalarsın.
- Kurtarma: saklamalı bir hesap genellikle e-posta ve kimlik kontrolüyle sıfırlanabilir; saklamasız cüzdan yalnızca kurtarma ifadesinden geri yüklenebilir.
- Karşı taraf riski: saklayıcı hacklenirse, iflas ederse ya da ülkeni engellerse fonların risk altındadır; saklamasız cüzdan bir şirketin ayakta kalmasına bağlı değildir.
- Kayıt: saklamalı hizmetler genellikle hesap açmayı ve kimlik doğrulamayı ister; saklamasız cüzdan bunlar olmadan oluşturulabilir.
Artılar ve eksiler, dürüstçe
Saklamalı cüzdanlar aktif alım-satım için pratiktir ve şifreni unutursan seni affeder, ama paranı bir şirkete emanet etmiş olursun. “Anahtar senin değilse coin de senin değil” (not your keys, not your coins) sözü, müşterilerin fonlarına erişimi kaybettiği tekrarlanan borsa çöküşlerinden doğdu.
Saklamasız cüzdanlar bu güven ihtiyacını ortadan kaldırır ama sorumluluğun tamamını sana yükler. Hem kurtarma ifadeni hem telefonunu kaybedersen cüzdanı kimse geri getiremez; ifadeni bir dolandırıcıya kaptırırsan hırsızlığı da kimse geri alamaz.
Hangisini kullandığını nasıl anlarsın?
Cüzdanı oluştururken sana bir kurtarma ifadesi gösterildiyse ve cüzdan bu ifadeyle başka bir uygulamada geri yüklenebiliyorsa saklamasız cüzdan kullanıyorsun demektir. E-posta ve şifreyle giriş yapıyorsan ve şirket erişimini sıfırlayabiliyorsa cüzdanın saklamalıdır.
Saklamalı bir hesapta bakiyen şirketin veritabanındaki bir kayıttır; coinlerin kendisi ise şirketin kendi cüzdanlarında durur.
Waletifi nerede duruyor?
Waletifi saklamasızdır: anahtarların telefonunda oluşturulur ve saklanır, işlemler orada imzalanır, sunucumuz da yalnızca senin zaten imzaladığın işlemleri ağa iletir; bu yüzden fonlarını asla hareket ettiremez. P2P işlemler bile bizim kontrol ettiğimiz bir hesap yerine zincir üstü emanet akıllı sözleşmesini kullanır.
