اتریوم چیست؟
اتریوم یک بلاکچین عمومی است که علاوه بر انتقال پول، برنامه‌هایی به نام قرارداد هوشمند را اجرا میکند. ارز بومی آن اتر (ETH) است و برای پرداخت کارمزد استفاده میشود. این راهنما مفاهیم اصلی اتریوم را ساده توضیح می‌دهد.
اتریوم چیست؟
اتریوم شبکه‌ای غیرمتمرکز است که در سال ۲۰۱۵ راه‌اندازی شد و تنها برای نگهداری پول طراحی نشده، بلکه یک «کامپیوتر جهانی» مشترک است که هر کس می‌تواند روی آن برنامه بنویسد.
بیتکوین بیشتر برای انتقال و نگهداری ارزش شناخته میشود، ولی اتریوم محیطی برنامه‌پذیر است.
قرارداد هوشمند چیست؟
قرارداد هوشمند برنامه‌ای است که روی بلاکچین ذخیره میشود و با شرایط از پیش تعیین‌شده اجرا میشود، بدون نیاز به واسطه. برای مثال می‌تواند پول را تا زمان تأیید شرط خاصی نگه دارد.
از قراردادهای هوشمند برای توکنها، صرافی‌های غیرمتمرکز، وام‌دهی و سیستم‌های امانی استفاده میشود. اشتباه در کد قرارداد می‌تواند ضرر مالی ایجاد کند، پس فقط به قراردادهای بررسی‌شده اعتماد کن.
هر قرارداد هوشمند آدرس خودش را دارد، مثل یک حساب، و هر کس می‌تواند کد و تراکنش‌های آن را در مرورگر بلاکچین ببیند.
اتر (ETH) و کارمزد گس
اتر ارز بومی اتریوم است. هر تراکنش یا اجرای قرارداد هزینه‌ای به نام گس دارد که با ETH پرداخت میشود، پس برای ارسال تتر روی اتریوم هم کمی ETH لازم داری.
میزان گس به پیچیدگی عملیات و شلوغی شبکه بستگی دارد و در زمان‌های مختلف فرق میکند. توضیح بیشتر در راهنمای کارمزد شبکه آمده است.
توکن‌های ERC20 و شبکههای EVM
ERC20 استاندارد توکنها روی اتریوم است. تتر روی اتریوم و بسیاری از توکن‌های دیگر از این استاندارد استفاده می‌کنند.
فناوری اتریوم را زنجیره‌های دیگری هم تقلید کرده‌اند که به آن‌ها EVM می‌گویند، مثل BNB Smart Chain، پولیگان، آربیتروم، آپتیمیسم، بیس و آوالانچ. آدرس آن‌ها شبیه اتریوم است، ولی هر شبکه دارایی جدا دارد.
لایه‌ی دوم و استیکینگ
لایه‌ی دوم (Layer ۲) شبکه‌ای است که روی اتریوم ساخته میشود تا تراکنش‌ها را سریع‌تر و ارزان‌تر انجام دهد و نتیجه را به اتریوم گزارش کند. آربیتروم، آپتیمیسم و بیس نمونه‌اند.
از سپتامبر ۲۰۲۲ اتریوم با رویداد «مرج» از اثبات کار به اثبات سهام (Proof of Stake) رفت. در این روش، به‌جای ماینینگ، افراد مقداری ETH را قفل (استیک) می‌کنند تا تراکنش‌ها را تأیید کنند و پاداش بگیرند. استیکینگ ریسک دارد و بخشی از دارایی ممکن است قفل شود.
اتریوم برای چه کسانی و چه کارهایی؟
اتریوم بستر بسیاری از برنامه‌های مالی و دیجیتال است. تعدادی از کاربردهای شناخته‌شده‌ی آن این‌هاست:
- توکنها: ایجاد دارایی‌های دیجیتال مثل استیبل‌کوین‌ها
- مبادله‌ی غیرمتمرکز: تبدیل دارایی‌ها بدون واسطه‌ی متمرکز
- وام‌دهی و وام‌گیری با قرارداد هوشمند
- دارایی‌های دیجیتال یکتا (NFT)
- سیستم‌های امانی که پول را تا تأیید شرط نگه می‌دارند
اتریوم در ولتیفای
ولتیفای از اتریوم و زنجیره‌های EVM مثل BNB Smart Chain، پولیگان، آربیتروم، آپتیمیسم، بیس و آوالانچ پشتیبانی میکند. یک آدرس برای همه‌ی این شبکه‌ها کار میکند، ولی باید همیشه شبکه‌ی درست را انتخاب کنی.
کارمزد شبکه پیش از تأیید نشان داده میشود و تراکنش روی گوشی امضا میشود. این متن توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست.
