Ի՞նչ է բլոկչեյնը

Ինչպես է աշխատում բլոկչեյնը

Բլոկչեյնը նոր գործարքները խմբավորում է բլոկներում և յուրաքանչյուր բլոկ կապում նախորդին։ Ամեն բլոկ պարունակում է նախորդ բլոկի հեշը՝ կարճ կրիպտոգրաֆիկ «մատնահետք»։ Եթե փոխեք թեկուզ մեկ հին գործարք, նրա մատնահետքը կփոխվի և կխախտի դրան հաջորդող բոլոր բլոկները, ուստի կեղծումն անմիջապես տեսանելի է բոլորին։

Հազարավոր համակարգիչներ, որոնք կոչվում են հանգույցներ (nodes), պահում են շղթայի իրենց պատճենը և ամեն նոր բլոկ ստուգում են նույն կանոններով։ Մեջտեղում չկա բանկ, որը հաստատում է վճարումները․ ամբողջ ցանցն է համաձայնության գալիս, թե ինչ է տեղի ունեցել։

Ինչպես է ցանցը համաձայնության գալիս․ կոնսենսուս

Կոնսենսուսը այն մեթոդն է, որով բլոկչեյնը որոշում է, թե ով է ավելացնում հաջորդ բլոկը և պատմության որ տարբերակն է վավեր։ Ամենատարածված երկու մեթոդներն են․

• Proof of work (աշխատանքի ապացույց)․ մայներները ծախսում են հաշվողական հզորություն՝ բլոկ ավելացնելու իրավունքը շահելու համար։ Այսպես են աշխատում Bitcoin-ը, Litecoin-ը և Dogecoin-ը։
• Proof of stake (բաժնեմասի ապացույց)․ վալիդատորները ցանցի մետաղադրամը կողպում են որպես գրավ և կարող են կորցնել դրա մի մասը, եթե խաբեն։ Այսպես են աշխատում Ethereum-ը (2022-ի սեպտեմբերից), TON-ը և շատ նոր ցանցեր։

Առօրյա օրինակ․ USDT ուղարկելը

Երբ Tron ցանցով USDT եք ուղարկում, օրինակ՝ Գյումրիում ապրող ընկերոջը, բլոկչեյնն աշխատում է ձեր աչքի առաջ։ Ձեր դրամապանակը ստորագրում է գործարքը և տարածում ցանցում, վալիդատորը այն դնում է բլոկի մեջ, մյուս հանգույցները ստուգում են այն, և մի քանի վայրկյանում այն դառնում է ընդհանուր մատյանի մաս։ Ցանկացած ոք կարող է այն գտնել բլոկ-էքսփլորերում՝ գործարքի ID-ով։

Յուրաքանչյուր բլոկչեյն առանձին ցանց է, ուստի Tron-ի USDT-ն և TON-ի USDT-ն տարբեր շղթաներում են, և ուղարկողն ու ստացողը պետք է օգտագործեն նույնը։ Waletifi-ն աջակցում է 15 ցանց՝ Bitcoin-ից և Ethereum-ից մինչև TON, Tron և Solana, և ցանցը ցույց է տալիս ստանալու յուրաքանչյուր հասցեի մոտ և ստուգման էկրանին։

Ինչ չի անում բլոկչեյնը

Բլոկչեյնը երաշխավորում է, որ մատյանը հետևողական է, բայց ոչ այն, որ գործարքը խելամիտ որոշում էր։ Հիշեք դրա սահմանափակումները․

• Գործարքները վերջնական են․ ոչ մի բանկ չի կարող հետ կանչել սխալ հասցեին կամ խարդախին ուղարկված վճարումը։
• Բլոկչեյնների մեծ մասը հրապարակային է․ գումարներն ու հասցեները տեսանելի են բոլորին, թեև անունները՝ ոչ։
• Ով տիրապետում է անձնական բանալուն, նա էլ կառավարում է միջոցները, ուստի բանալիների պաշտպանությունը ձեր գործն է։
• Միջնորդավճարն ու արագությունը տարբեր են ըստ ցանցի և փոխվում են պահանջարկի հետ։