طلای دیجیتال یا طلای فیزیکی؟
طلای فیزیکی را خودت در دست داری و به هیچ واسطه‌ای وابسته نیستی، ولی نگه‌داری، اجرت و حباب دارد. طلای دیجیتال را با مبلغ کم می‌خری و دغدغه‌ی نگه‌داری ندارد، ولی به صادرکننده‌اش اعتماد میکنی و قیمتش جهانی است. در این مقاله این دو را معیار به معیار مقایسه می‌کنیم تا ببینی کدام به کارت می‌آید.
طلای فیزیکی و طلای دیجیتال چه هستند؟
طلای فیزیکی همان فلزی است که در دست می‌گیری: سکه، شمش، طلای آب‌شده یا زیورآلات. مالکیتش با در اختیار داشتن خود طلا و فاکتور خریدش معنا پیدا میکند.
طلای دیجیتال اسم عامی است برای روش‌هایی که بدون تحویل گرفتن فلز مالک طلا می‌شوی. یک نوعش طلای توکنی است: توکنی روی بلاکچین که هر واحد کاملش نمایندهی مقدار مشخصی طلای فیزیکی است و صادرکننده آن طلا را نگه میدارد. همه‌ی انواع طلای دیجیتال یکی نیستند؛ در بعضی، طلا فقط در حساب یک واسطه ثبت میشود و کلیدی در دست تو نیست.
مقایسه‌ی معیار به معیار
این مقایسه طلای فیزیکی را با طلای توکنی در کیف پول شخصی مقایسه میکند:
- نگه‌داری: طلای فیزیکی جای امن می‌خواهد و ممکن است گم یا دزدیده شود؛ طلای توکنی در کیف پول است و امنیتش به حفظ عبارت بازیابی بستگی دارد.
- خرید با مبلغ کم: کوچک‌ترین سکه و قطعه هم حداقل قیمتی دارد؛ طلای توکنی را میشود با مبلغ کم و به کسری از گرم خرید.
- نقدشوندگی: طلای فیزیکی را باید به طلافروشی ببری و گاهی عیارسنجی کنی؛ طلای توکنی را هر زمان به تتر تبدیل میکنی، ولی برای رسیدن به تومان یک قدم دیگر لازم است.
- هزینه‌ها: در طلای فیزیکی اجرت، مالیات، حباب و فاصله‌ی قیمت خرید و فروش؛ در طلای توکنی کارمزد تبدیل و کارمزد شبکه.
- اجرت: زیورآلات اجرت دارند که موقع فروش برنمی‌گردد؛ طلای توکنی اجرت ندارد.
- ریسک طرف مقابل: طلای فیزیکی در دست خودت به کسی وابسته نیست؛ طلای توکنی به صادرکننده‌ای وابسته است که طلای پشتوانه را نگه میدارد.
- منبع قیمت: قیمت طلای فیزیکی در ایران از بازار داخلی و با حباب آن می‌آید؛ قیمت طلای توکنی از قیمت جهانی طلا پیروی میکند.
هزینه‌های پنهان طلای فیزیکی
بزرگ‌ترین هزینه‌ی طلای فیزیکی معمولاً همان چیزی است که موقع خرید کمتر به چشم می‌آید. در زیورآلات، اجرت ساخت و مالیات بر ارزش افزوده‌ی آن و سود فروشنده را میپردازی و موقع فروش، طلافروشی معمولاً فقط ارزش طلای کهنه را حساب میکند.
سکه اجرت زیورآلات را ندارد، ولی حباب دارد؛ یعنی قیمتش می‌تواند از ارزش طلای داخلش بالاتر باشد و این فاصله در سکه‌های کوچک معمولاً بیشتر است. طلای آب‌شده هم به فروشنده‌ی مطمئن و گاهی عیارسنجی نیاز دارد. هزینه‌ی جای امن یا صندوق امانات را هم فراموش نکن.
ریسک‌های طلای دیجیتال
طلای دیجیتال دغدغه‌ی نگه‌داری فلز را حذف میکند، ولی ریسک‌های خودش را دارد:
- ریسک صادرکننده: به او اعتماد میکنی که طلای پشتوانه را کامل نگه دارد؛ او می‌تواند توکن را مسدود هم کند.
- قیمت جهانی: قیمتش ممکن است با بازار ایران فرق داشته باشد، در هر دو جهت.
- کارمزد: هر خرید و فروش کارمزد تبدیل دارد و در خریدهای خیلی کوچک کارمزد شبکه سهم بیشتری دارد.
- عبارت بازیابی: اگر گمش کنی، کسی نمی‌تواند طلایت را برگرداند.
- پلتفرم‌های جعلی: هر سایتی که اسم «طلای دیجیتال» رویش گذاشته پشتوانهی واقعی ندارد؛ پیش از خرید ببین طلا کجا و به اسم چه کسی نگه داشته میشود.
کدام برای چه کسی مناسب‌تر است؟
جواب به هدف و شرایط خودت بستگی دارد و خیلی‌ها هر دو را کنار هم دارند.
- طلای فیزیکی: برای کسی که می‌خواهد فلز را در دست داشته باشد، زیورآلات را استفاده هم میکند، جای امن دارد و به هیچ واسطه‌ای اعتماد نمی‌کند.
- طلای دیجیتال: برای کسی که با مبلغ‌های کم و منظم طلا جمع میکند، جای امن برای نگه‌داری ندارد، تبدیل سریع برایش مهم است و با کیف پول و عبارت بازیابی راحت است.
طلای دیجیتال در ولتیفای
طلای ولتیفای توکنی با پشتوانهی طلای فیزیکی است که هر توکن کاملش نمایندهی یک انس تروی است. توکن در کیف پول شخصی خودت است و کلیدش فقط روی گوشی توست؛ ما نمی‌توانیم جابه‌جایش کنیم. موجودی را به گرم ۱۸ عیار و تومان میبینی، هر خرید و فروش با پیش‌فاکتور امضاشده‌ای انجام میشود که کارمزد را پیش از تأیید نشان می‌دهد و حداقل خرید را خود اپ نشان می‌دهد. بخش طلا ممکن است همه‌جا فعال نباشد.
