سواپ رمزارز چیست و چگونه امن تبادله کنیم؟
سواپ رمزارز (تبادلهٔ رمزارز) تبدیل مستقیم یک رمزارز به رمزارز دیگر است، مانند TON به تتر یا تتر روی ترون به تتر روی تون، بدون اینکه اول آن را به پول نقد بفروشید. نرخ می‌گیرید، یک یا چند تراکنش را امضا میکنید و دارایی تازه به کیف پول شما می‌رسد. این رهنما توضیح میدهد نرخ سواپ چگونه تعیین میشود، چه هزینه‌ای دارد، سواپ میانشبکهای چه فرقی دارد و چگونه از دام‌های رایج دوری کنید.
سواپ رمزارز چیست؟
سواپ رمزارز تبادلهٔ یک سکه یا توکن با سکه یا توکن دیگر در یک روند واحد است، بی‌آنکه در میانهٔ راه به دالر یا افغانی تبدیل شود. می‌گویید چه می‌دهید و چه می‌خواهید، می‌بینید چقدر دریافت میکنید و تأیید میکنید.
سواپ وقتی به کار می‌آید که دارایی یا شبکهٔ شما برای کار بعدی مناسب نیست: پرداخت به کسی که فقط تتر روی تون می‌پذیرد، بیرون رفتن از یک سکهٔ پرنوسان به یک استیبل‌کوین، یا گرفتن کمی ETH برای پرداخت فیس شبکه.
فرق سواپ با خرید و فروش در صرافی
در صرافی، پول خود را به حسابی واریز میکنید که شرکت آن را کنترل میکند و بعد در دفتر سفارش‌ها، جایی که خریداران و فروشندگان با هم جور می‌شوند، سفارش می‌گذارید. تا وقتی دارایی شما آن‌جاست صرافی آن را نگه می‌دارد، معمولاً حساب و تأیید هویت می‌خواهد و در پایان باید برداشت کنید.
سواپ از یک کیف پول شخصی به شکل دیگری کار میکند. دارایی شما تا لحظهٔ امضا در کیف پول خودتان می‌ماند، معامله روی بلاکچین تسویه میشود و نتیجه به آدرس خودتان برمی‌گردد. مرحلهٔ واریز و برداشت ندارد، اما مسئولیت بررسی همهٔ جزئیات پیش از امضا هم با خود شماست.
سواپ کجا انجام میشود؟
سواپ به‌طور کلی در سه نوع جا انجام میشود. هرکدام نرخی نشان میدهد و امضا می‌خواهد، اما کسی که قیمت را میدهد فرق دارد:
- صرافی غیرمتمرکز: قراردادهای هوشمند با استخرهای نقدینگی، که قیمت از نسبت دو توکن در استخر به دست می‌آید.
- خدمت تبدیل: خدمتی که مسیر را پیدا میکند و نرخی پیشنهاد میدهد، گاهی از چند بازار یا شبکه.
- داخل کیف پول: کیف پول به جای شما نرخ می‌گیرد و تراکنش‌ها را می‌سازد، پس هرگز از اپ بیرون نمی‌روید و آدرسی را پیست نمی‌کنید.
سواپ روی یک شبکه یا سواپ میانشبکهای؟
سواپ روی یک شبکه دو دارایی را روی یک بلاکچین به هم تبدیل میکند، مثلاً TON به تتر روی تون. معمولاً یک تراکنش و یک فیس شبکه است و چند لحظه پس از تأیید تمام میشود.
سواپ میانشبکهای شبکه را هم عوض میکند، مثلاً تتر روی ترون به تتر روی تون. یک مرحلهٔ پل به آن اضافه میشود که ارزش را میان بلاک‌چین‌ها جابه‌جا میکند؛ بیشتر وقت می‌گیرد، ممکن است برای هر مرحله یک امضا بخواهد و در هر دو طرف فیس دارد.
مقایسهٔ جدول زیر کلی است؛ زمان و فیس واقعی به شبکه‌ها و شلوغی آن‌ها بستگی دارد.
| روش | زمان | فیس‌ها | امضاها | خطرهای اصلی |
|---|---|---|---|---|
| سواپ روی یک شبکه | معمولاً چند ثانیه تا چند دقیقه | یک فیس شبکه به اضافهٔ فیس خدمت یا استخر | معمولاً یکی | لغزش قیمت، توکن جعلی، مجوز توکن در شبکه‌های EVM |
| سواپ میانشبکهای | معمولاً چند دقیقه؛ در شلوغی بیشتر | فیس شبکه در هر دو طرف به اضافهٔ فیس پل | اغلب یکی برای هر مرحله | تأخیر یا خطای پل، شبکهٔ تحویل اشتباه |
| از راه صرافی | واریز، معامله و برداشت؛ ممکن است بیشتر طول بکشد | فیس معامله به اضافهٔ فیس برداشت | واریز شما به اضافهٔ تأییدهای صرافی | نگه‌داری دارایی نزد صرافی، محدودیت حساب، شبکهٔ واریز اشتباه |
لغزش قیمت، اثر قیمتی و حداقل دریافتی
نقدینگی یعنی چه مقدار از یک توکن نزدیک قیمت فعلی برای معامله در دسترس است. یک استخر عمیق میتواند معاملهٔ بزرگ را با تکان کم جذب کند؛ استخر کم‌عمق به‌شدت تکان می‌خورد.
اثر قیمتی یعنی معاملهٔ خود شما چقدر قیمت را جابه‌جا میکند. لغزش قیمت (Slippage) فاصلهٔ میان نرخی که دیدید و قیمتی است که واقعاً می‌گیرید، از اثر خود شما به اضافهٔ هر حرکت بازار در زمان انتظار تراکنش. حداقل دریافتی کف کار است: اگر نتیجه کمتر از آن شود، سواپ انجام نمیشود.
مثال با عددهای فرضی و گرد: یک استخر ۱,۰۰۰ TON و ۵,۰۰۰ USDT دارد، پس نرخ از حدود ۵ USDT برای هر TON آغاز میشود. سواپ ۱۰ TON قیمت را فقط کمی جابه‌جا میکند و حدود ۴۹.۵ USDT دریافت میکنید. سواپ ۲۰۰ TON بخش بزرگی از استخر را خالی میکند و به جای ۱,۰۰۰ فقط حدود ۸۳۳ USDT می‌گیرید. معاملهٔ دوم اثر قیمتی بالایی دارد.
فیس سواپ رمزارز چقدر است؟
- فیس شبکه: به بلاکچین و با سکهٔ اصلی آن پرداخت میشود، مانند ETH، BNB، TRX یا TON. حتی اگر یک توکن را سواپ کنید، کمی از آن سکه لازم دارید.
- فیس خدمت: استخر، خدمت یا کیف پول برای خود تبدیل می‌گیرد، معمولاً درصد کمی.
- فیس پل: فقط وقتی شبکه عوض میشود، برای جابه‌جایی ارزش از یک زنجیره به زنجیرهٔ دیگر.
- هزینهٔ پنهان: اثر قیمتی در یک معاملهٔ بزرگ یا استخر کم‌عمق میتواند از همهٔ فیس‌ها روی هم بیشتر شود.
فهرست بررسی پیش از تأیید سواپ
- هر دو طرف همان دارایی و همان شبکه‌ای را نشان می‌دهند که واقعاً می‌خواهید.
- حداقل دریافتی مقداری است که برای شما قابل قبول است.
- اثر قیمتی کم است؛ اگر بالاست، مبلغ کمتری را امتحان کنید.
- به اندازهٔ کافی سکهٔ اصلی شبکه برای فیس دارید.
- در سواپ میانشبکهای، شبکهٔ تحویل با جایی که پول را بعداً به کار می‌برید یکی است.
- توکن، توکن واقعی است و با آدرس قرارداد آن بررسی شده، نه فقط با نامش.
فریب‌ها و خطرهای سواپ
سایت‌های جعلی سواپ ظاهر سایت‌های واقعی را کاپی می‌کنند و از راه اعلان‌ها، نتیجه‌های جستجو و پیام‌های خصوصی پخش می‌شوند. از شما میخواهند کیف پول را وصل کنید و امضا کنید، و آنچه امضا میکنید توکن‌های شما را تحویل میدهد. ابزار سواپ را فقط از منبعی که به آن اعتماد دارید باز کنید و هرگز برای سواپ عبارت بازیابی را جایی ننویسید.
در شبکه‌های EVM مانند اتریوم و BNB Smart Chain، سواپ یک توکن اغلب با یک مجوز (Approval) آغاز میشود که به یک قرارداد اجازه میدهد آن را خرج کند. مجوز نامحدود تا وقتی آن را لغو نکنید معتبر می‌ماند، پس یک قرارداد بدخواه یا هک‌شده میتواند بعداً آن توکن را خالی کند. فقط به اندازهٔ مبلغ سواپ و فقط برای قراردادهای مورد اعتماد مجوز بدهید و مجوزهای کهنه را لغو کنید.
توکن‌های جعلی می‌توانند دقیقاً نام و نماد یک توکن واقعی را داشته باشند. توکن‌های کم‌نقدینگی هم دام هستند: ممکن است بتوانید بخرید اما نتوانید با قیمت منصفانه بفروشید، یا قرارداد فروش را کاملاً ببندد.
سواپ و تبدیل در ولتیفای
ولتیفای بخش «تبدیل» دارد که در کشورهایی که فعال شده در دسترس است. هر طرف یک دارایی روی یک شبکه است و تبدیل میانشبکهای مسیر خود را قدم‌به‌قدم نشان میدهد، مانند «قدم ۱ · بازار» و «قدم ۲ · پل»، هرکدام با یک امضا، همراه با شبکهٔ تحویل و زمان تقریبی.
نرخ، حداقل دریافتی، فیس پل در صورت عوض شدن شبکه، فیس شبکه با سکهٔ شبکهٔ مبدأ و ارزش آن به واحد پول شما، اثر قیمتی و فیس Waletifi را نشان میدهد. اپ وقتی مبلغ نسبت به نقدینگی بزرگ باشد و وقتی ناشر توکن بتواند آن را مسدود کند هشدار میدهد. اگر سکهٔ اصلی برای فیس کم داشته باشید، پیشنهاد میکند اول مقداری دریافت کنید.
با اثر انگشت یا رمز تأیید میکنید و اگر نرخ منقضی شود، چیزی امضا نمیشود و نرخ تازه می‌گیرید. کلیدها هرگز از موبایل شما بیرون نمی‌روند و ولتیفای هرگز دارایی شما را نگه نمی‌دارد.
