Ethereum nədir?

Ethereum necə işləyir

Ethereum ortaq qlobal kompüter kimi işləyir: hər kəs ona smart kontrakt yerləşdirə bilər, hər node eyni kodu işlədir və eyni nəticəyə gəlir. Tokenlər, mərkəzləşdirilməmiş birjalar, kredit tətbiqləri və NFT-lər bu kontraktlardan qurulur.

2022-ci ilin sentyabrında The Merge adlanan yenilənmədən sonra Ethereum proof of stake-ə keçib. Validatorlar blokları hesablama gücü ilə mayninq etmək əvəzinə ETH kilidləyərək təklif edir və təsdiqləyir, bu da şəbəkənin enerji sərfini kəskin azaldıb.

ETH nəyə lazımdır

Ether Ethereum-un yerli koinidir və şəbəkədə demək olar ki, hər şey üçün ona ehtiyacın var:

• Hər köçürmə və ya kontrakt çağırışı üçün komissiya olan gas-ı ödəmək
• USDT kimi ERC20 tokenləri göndərmək; bunun üçün də komissiya ETH ilə ödənir
• Steykinq: validatorlar şəbəkəni qorumaq üçün ETH kilidləyir
• Arbitrum, Optimism və Base kimi Ethereum layer 2 şəbəkələrində gas ödəmək

Ethereum, EVM şəbəkələri və layer 2-lər

BNB Smart Chain, Polygon və Avalanche daxil olmaqla bir çox şəbəkə Ethereum-un dizaynını, yəni Ethereum Virtual Machine-i (EVM) təkrarlayır, Arbitrum, Optimism və Base kimi layer 2 şəbəkələri isə əməliyyatları daha ucuz emal edib nəticəni Ethereum-a yazır. Hamısı eyni üslubda 0x ünvanından istifadə edir, amma hər şəbəkənin balansları ayrıdır.

Ən çox səhv məhz buradan çıxır: BNB Smart Chain-də göndərilən token Ethereum-a yox, BNB Smart Chain-ə çatır. Həmişə alıcının istədiyi şəbəkəni seç və həmin şəbəkənin gas koinindən bir az saxla.

Waletifi-də Ethereum

Waletifi Ethereum və digər altı EVM şəbəkəsini standart törəmə yolunda (derivation path) bir 0x ünvanı ilə dəstəkləyir, ona görə 24 sözlük ifadən onu digər standart EVM cüzdanlarında bərpa edir. Gas təsdiqdən əvvəl manatla göstərilir və tokeni öz kontrakt ünvanına göndərmək üzrəsənsə, yoxlama ekranı xəbərdarlıq edir.